แคนาดามีไพ่ใบไหนบ้าง ที่จะใช้สู้กับสงครามการค้าของทรัมป์
ตลาดสหรัฐฯ ดูดซับสินค้าส่งออกของแคนาดาไปเกือบ 70% ก็จริง แต่นั่นไม่ได้แปลว่าออตตาวาจะหมดไพ่ในมือ เมื่อสงครามการค้ากับเพื่อนบ้านทางใต้ซึ่งเป็นเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในโลกทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ
แคนาดาเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของ 26 รัฐในสหรัฐฯ รวมถึงรัฐเมน มิชิแกน และวิสคอนซิน และติดอันดับสามคู่ค้าอันดับต้นของ 45 จาก 50 รัฐทั่วสหรัฐฯ ซึ่งบ่งชี้ว่านายกรัฐมนตรีมาร์ก คาร์นีย์ (Mark Carney) มีพื้นที่พอสมควรในการต่อรอง
มาตรการตอบโต้ของแคนาดาที่วางแผนไว้ในตอนนี้เป็นมาตรการเชิงยุทธศาสตร์แบบ "ดอลลาร์ต่อดอลลาร์" มุ่งเป้าไปที่เหล็ก ผลิตภัณฑ์นม เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์การเกษตร อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เยื่อกระดาษและกระดาษ แม้รายชื่อสุดท้ายจะยังอยู่ระหว่างสรุป
ผลสำรวจชี้ว่าชาวแคนาดาส่วนใหญ่จะไม่พอใจหากรัฐบาลยอมอ่อนข้อให้สหรัฐฯ อย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งสอดคล้องกับท่าทีของดัก ฟอร์ด (Doug Ford) นายกรัฐมนตรีรัฐออนแทรีโอ หนึ่งในผู้วิจารณ์ทรัมป์ที่แข็งกร้าวที่สุดฝั่งแคนาดา
กระทรวงการคลังแคนาดาระบุว่าจะประกาศมาตรการเพิ่มเติมเพื่อปกป้องแรงงานและภาคธุรกิจในวันอังคาร
พลังงานและแร่ธาตุสำคัญ
คาร์นีย์ระบุเมื่อวันเสาร์ว่าแคนาดาเป็นผู้ส่งออกก๊าซธรรมชาติและไฟฟ้าส่วนใหญ่ให้สหรัฐฯ และคิดเป็นสัดส่วนราว 60% ของการนำเข้าน้ำมันดิบของสหรัฐฯ "ผมไม่คิดว่าพวกเขาอยากให้เราหยุดส่งพลังงานเหล่านั้นเลยสักนิด" เขากล่าว
การใช้พลังงานเป็นเครื่องมือกดดันยังไม่อยู่ในมาตรการตอบโต้ชุดปัจจุบัน แม้เจ้าหน้าที่การเมืองหลายคนจะระบุชัดเจนว่ายังไม่ตัดตัวเลือกนี้ทิ้ง แม้ผู้นำแต่ละรัฐจะไม่ได้กระตือรือร้นเท่ากันที่จะใช้ไพ่ใบนี้
ฟอร์ด ซึ่งรัฐออนแทรีโอเป็นฐานอุตสาหกรรมรถยนต์ของแคนาดา เปิดกว้างว่าความขัดแย้งนี้อาจไปได้ไกลแค่ไหน โดยระบุว่า "การเก็บค่าธรรมเนียมพิเศษด้านพลังงานยังอยู่บนโต๊ะ" เขาเคยเสนอแนวคิดเก็บค่าธรรมเนียมพิเศษ 25% กับการส่งออกไฟฟ้าทั้งหมดไปสหรัฐฯ เมื่อปี 2025 (พ.ศ. 2568) ซึ่งรัฐบาลของเขาประเมินว่าจะกระทบครัวเรือนและธุรกิจในมิชิแกน มินนิโซตา และนิวยอร์กราว 1.5 ล้านแห่ง
แคนาดายังเป็นแหล่งสำคัญของสินค้าโภคภัณฑ์ เช่น โปแตช ซึ่งเป็นส่วนผสมในปุ๋ยที่แคนาดาเป็นผู้ผลิตอันดับหนึ่งของโลก "ผมอยากเห็นทรัมป์ขับรถโดยไม่มีน้ำมันสักครั้ง อยากเห็นเขาปลูกผักปลูกผลไม้โดยไม่มีโปแตช" ฟอร์ดกล่าวเมื่อวันจันทร์ "ประธานาธิบดีทรัมป์ประเมินเราต่ำไป และนั่นคือความผิดพลาดครั้งใหญ่ที่สุด"
แคนาดายังมีแหล่งสำรองแร่ธาตุสำคัญจำนวนมาก เช่น ลิเทียม นิกเกิล และแกรไฟต์ โดยสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกแร่ธาตุอันดับหนึ่งของแคนาดา ซึ่งเป็นอีกจุดที่รัฐบาลออตตาวาสามารถใช้กดดันได้ ฟอร์ดเองก็เคยกล่าวในบทสัมภาษณ์กับสำนักข่าว Associated Press ว่าสหรัฐฯ จะ "ไม่ได้แม้แต่เม็ดทรายจากออนแทรีโอ"
อำนาจซื้อของประชาชน
แคนาดาเคยพิสูจน์แล้วว่าสามารถสร้างความเจ็บปวดทางเศรษฐกิจให้สหรัฐฯ ได้จริง ก่อนการเจรจาการค้าจะล่มลงด้วยซ้ำ การที่รัฐส่วนใหญ่แบนเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จากสหรัฐฯ ออกจากชั้นวางร้านค้า ซึ่งเป็นมาตรการตอบโต้ภาษีระลอกแรกเมื่อต้นปีก่อน ได้สร้างความเสียหายหนักให้อุตสาหกรรมนี้ในสหรัฐฯ
การส่งออกไวน์อเมริกันร่วงลงอย่างมาก ซึ่งสถาบัน Wine Institute เรียกว่าเป็น "ความปั่นป่วนของตลาดครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายทศวรรษ" โดยการส่งออกไวน์สหรัฐฯ ไปแคนาดาลดลงถึง 78% เมื่อเทียบปีต่อปี คิดเป็นมูลค่าความเสียหาย 357 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (494 ล้านดอลลาร์แคนาดา; 261 ล้านปอนด์) ตามข้อมูลของรัฐบาล ขณะที่สมาคมผู้กลั่นสุราก็รายงานตัวเลขใกล้เคียงกัน โดยระบุว่าการแบนของแต่ละรัฐทำให้การส่งออกสุรากลั่นอเมริกันลดลงกว่า 70%
มาตรการแบนนี้ยังคงบังคับใช้อยู่ใน 11 จาก 13 รัฐและดินแดนของแคนาดา และเป็นประเด็นที่สร้างความไม่พอใจให้รัฐบาลทรัมป์อย่างมาก นอกจากการแบนที่มาจากผู้นำทางการเมืองแล้ว ยังมีการตัดสินใจระดับรากหญ้าของชาวแคนาดาจำนวนมากที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจเพื่อนบ้าน เช่น การหลีกเลี่ยงการเดินทางไปสหรัฐฯ
แม้จะมีการเดินทางท่องเที่ยวทางรถยนต์เพิ่มขึ้นเล็กน้อยในเดือนเมษายน แต่ชาวแคนาดาก็เดินทางไปสหรัฐฯ น้อยลงถึง 800,000 เที่ยวเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2024 (พ.ศ. 2567) ก่อนทรัมป์กลับมาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี ตามข้อมูลระดับประเทศ
การคว่ำบาตรด้านการท่องเที่ยวนี้ทำให้สหรัฐฯ สูญเสียรายได้ราว 3,300 ล้านดอลลาร์แคนาดา (2,350 ล้านดอลลาร์สหรัฐ; 1,750 ล้านปอนด์) ในปีที่ผ่านมา จนบางเมืองและบางรัฐของสหรัฐฯ ต้องออกโฆษณาและข้อเสนอพิเศษเพื่อเรียกนักท่องเที่ยวแคนาดากลับมา
แรงกดดันทางการเมือง
จังหวะเวลาและเจตจำนงทางการเมืองของแคนาดาเองก็เป็นเครื่องมือต่อรองได้เช่นกัน ชาวแคนาดารู้ดีว่าพวกเขาจะได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจจากข้อพิพาทครั้งนี้ โดยนักวิเคราะห์การเงินประเมินว่าภาษี 50% ล่าสุดที่เก็บกับสินค้านำเข้าจากแคนาดามูลค่าราว 20,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ อาจฉุด GDP ของประเทศลงระหว่าง 0.3% ถึง 0.6% ในระยะสั้น
แม้กระนั้น คนส่วนใหญ่ในประเทศก็ยังสนับสนุนการตัดสินใจของรัฐบาลออตตาวาที่ต่อรองอย่างแข็งกร้าวกับรัฐบาลทรัมป์ และผู้นำทางการเมืองแคนาดาคนอื่น ๆ ก็แสดงจุดยืนเป็นหนึ่งเดียวกัน ผลสำรวจของ Angus Reid ช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมาชี้ว่าชาวแคนาดาราว 76% สนับสนุนการตัดสินใจของออตตาวาที่ถอนตัวจากการเจรจา แม้จะกังวลเรื่องความมั่นคงในการทำงานของตัวเองก็ตาม
การเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐฯ ใกล้เข้ามาแล้ว โดยประเด็นเศรษฐกิจเป็นเรื่องที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งให้ความสำคัญมากที่สุด ขณะที่การครองเสียงข้างมากในสภาคองเกรสของพรรครีพับลิกันก็ดูจะสั่นคลอน โดยการแข่งขันชิงที่นั่งวุฒิสภาที่จับตามองมากที่สุดสองรัฐ คือมิชิแกนและเมน ซึ่งทั้งคู่มีพรมแดนติดแคนาดาและส่งออกสินค้าส่วนใหญ่ไปยังแคนาดา
สถาบัน Yale Budget Lab คำนวณว่าภายใต้กฎหมายปัจจุบัน ภาษีทั่วโลกของทรัมป์จะทำให้ครัวเรือนอเมริกันต้องจ่ายเพิ่มขึ้นราว 1,100 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี และการปรับขึ้นภาษีเพิ่มเติมรวมถึงผลกระทบในวงกว้างต่อภาคธุรกิจ อาจยิ่งทำให้ความเห็นของประชาชนอเมริกันต่อภาวะเศรษฐกิจแย่ลงไปอีก
เมื่อวันจันทร์ คาร์นีย์กล่าวว่าแรงงานสหรัฐฯ เองจะได้รับผลกระทบจากคำขู่ล่าสุดของทรัมป์ที่จะขึ้นภาษีรถยนต์และชิ้นส่วนจากแคนาดาเป็น 50% หลังวันที่ 1 มกราคม "สารที่ส่งไปถึงแรงงานในมิชิแกน โอไฮโอ เคนตักกี้ และแอละแบมาคืออะไร แรงงานเหล่านี้พึ่งพาแคนาดาซึ่งเป็นลูกค้ารายใหญ่ที่สุดของพวกเขาอย่างเต็มที่" เขากล่าว พร้อมเสริมว่าแคนาดาซื้อรถยนต์อเมริกันมากกว่าสหภาพยุโรปและประเทศอื่น ๆ รวมกัน
เดวิด เอบี (David Eby) นายกรัฐมนตรีรัฐบริติชโคลัมเบีย ให้สัมภาษณ์กับ CNN เมื่อวันจันทร์ว่าผู้บริโภคสหรัฐฯ จะเห็นผลกระทบของภาษีสหรัฐฯ ในสินค้าหลากหลายประเภท "ถ้าคุณกำลังสร้างบ้านใหม่ ก็จะกระทบไม้อัด ถ้าคุณกำลังเปลี่ยนพื้น ก็จะกระทบแผ่นไม้วีเนียร์ ถ้าคุณกำลังจะแต่งงาน ก็จะกระทบดอกไม้ตัด ถ้าคุณกำลังจะไปตกปลา ก็จะกระทบคันเบ็ด" เขากล่าว "มันเป็นนโยบายที่แปลกประหลาดสำหรับชาวอเมริกัน และจะสร้างความเจ็บปวดให้พวกเขาเอง"
ฟอร์ด หนึ่งในผู้นำแคนาดาที่คัดค้านนโยบายภาษีของรัฐบาลทรัมป์อย่างแข็งกร้าวที่สุด ยังไม่ปิดโอกาสที่จะเล็งเป้าไปที่รัฐของพรรครีพับลิกันโดยเฉพาะด้วยมาตรการตอบโต้ "เพื่อให้แน่ใจว่าเศรษฐกิจอเมริกาจะรู้สึกเจ็บปวดจริง ๆ"
tag:#แคนาดา #สหรัฐอเมริกา #DonaldTrump #MarkCarney #สงครามการค้า #DougFord #พลังงาน #ภาษีนำเข้า #WorldNews #FarangThai
