ผู้สังเกตการณ์ชี้เลือกตั้งแซมเบียป่วน มีรายงานข่มขู่-ใช้ความรุนแรง
คณะผู้สังเกตการณ์ระหว่างประเทศที่ติดตามการเลือกตั้งประธานาธิบดีแซมเบีย (Zambia) ออกมาแสดงความกังวลหลังมีรายงานการข่มขู่และลักพาตัว ภายหลังการนับคะแนนถูกระงับไปหลายชั่วโมงเพราะเหตุรุนแรงที่หน่วยเลือกตั้งหลายจุด
คณะผู้สังเกตการณ์ ทั้งจากสหภาพยุโรป (European Union) และประชาคมเพื่อการพัฒนาแอฟริกาตอนใต้ (Southern African Development Community หรือ SADC) ซึ่งเป็นกลุ่มความร่วมมือระดับภูมิภาคของประเทศในแอฟริกาตอนใต้ ออกแถลงการณ์เมื่อวันเสาร์เรียกร้องให้ทุกฝ่ายลดโทนคำพูดที่ปลุกปั่น ขณะที่การนับคะแนนจากการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันพฤหัสบดียังดำเนินอยู่
การนับคะแนนถูกระงับชั่วคราวเมื่อวันศุกร์ หลังมีรายงานความรุนแรงต่อเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้ง และการกล่าวหาว่ามีการขโมยบัตรลงคะแนน ก่อนจะกลับมานับต่อในอีกหลายชั่วโมงต่อมา หลังคณะกรรมการการเลือกตั้งระบุว่า "ภัยคุกคามด้านความปลอดภัยต่อกระบวนการเลือกตั้งได้รับการควบคุมแล้ว" ฮารู มูตาซา (Haru Mutasa) ผู้สื่อข่าวอัลจาซีรา (Al Jazeera) ที่รายงานจากกรุงลูซากา (Lusaka) เมืองหลวงของแซมเบีย ระบุ
ประธานาธิบดีฮาไคนเด ฮิชิเลมา (Hakainde Hichilema) วัย 64 ปี ของแซมเบีย กำลังลงชิงตำแหน่งสมัยที่สองในนามพรรครัฐบาลยูไนเต็ดปาร์ตี้ฟอร์เนชั่นแนลดีเวลลอปเมนต์ (United Party for National Development หรือ UPND) โดยมีคู่แข่งคนสำคัญคือ ไบรอัน มุนดูบิเล (Brian Mundubile) อดีตรัฐมนตรีในรัฐบาลพรรคแพทริออติกฟรอนต์ (Patriotic Front หรือ PF) ชุดก่อน วัย 55 ปี ซึ่งลงสมัครในนามพรรคฝ่ายค้าน National Reconciliation Party for Unity and Prosperity (NRPUP)
มุนดูบิเลระบุว่าการระงับการนับคะแนน "ก่อให้เกิดความกังวลที่มีเหตุผล" พร้อมเตือนว่าความล่าช้าในการนับคะแนนอาจ "เปิดช่องให้เกิดการแทรกแซงและบิดเบือนผลการเลือกตั้ง"
ด้านฝ่าย UPND ปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าว มาร์ก ซิมูเว (Mark Simuuwe) ผู้อำนวยการฝ่ายสื่อของทีมหาเสียงฮิชิเลมา ให้สัมภาษณ์กับอัลจาซีราว่าฝ่ายค้าน "กำลังตื่นตระหนก" ยืนยันว่าผลคะแนนที่ออกมา "ถูกต้องตามกฎหมาย" และกล่าวหาว่าพรรคของมุนดูบิเลเป็นฝ่าย "ก่อกวน" กระบวนการเลือกตั้งเอง
"ความไม่แน่นอนและความวิตกกังวล"
ซามูเอล เต็มเบนู (Samuel Tembenu) อดีตรัฐมนตรียุติธรรมของมาลาวี (Malawi) ผู้นำคณะผู้สังเกตการณ์ระดับภูมิภาคจาก SADC กล่าวว่าทีมของเขา "ไม่สามารถสังเกตการณ์การนับและรวบรวมผลคะแนนได้ในช่วงที่มีการระงับ" พร้อมระบุว่าคณะผู้สังเกตการณ์จะกล่าวถึงเหตุการณ์นี้ในรายงานฉบับสุดท้าย
"ในตอนนี้ คณะผู้สังเกตการณ์ขอเรียกร้องให้ผู้สมัครทุกฝ่าย ผู้สนับสนุน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย อยู่ในความสงบ" เขากล่าว
เต็มเบนูเสริมว่าการระงับดังกล่าวสร้าง "ความไม่แน่นอนและความวิตกกังวล" และระบุว่าคณะผู้สังเกตการณ์ได้รับรายงาน แม้จะยังตรวจสอบไม่ได้อย่างเป็นอิสระ เกี่ยวกับการข่มขู่ ทำร้ายร่างกาย ลักพาตัว และทำลายทรัพย์สิน ในห้าจังหวัด โดยบางกรณีมีการกล่าวหาว่ามีผู้ได้รับบาดเจ็บ และมีผู้เสียชีวิตอย่างน้อยหนึ่งราย
ไมเคิล แม็กนามารา (Michael McNamara) หัวหน้าคณะผู้สังเกตการณ์จากสหภาพยุโรปในแซมเบีย กล่าวว่า "เป็นหน้าที่ของทางการแซมเบียที่จะต้องชี้แจงเหตุผลเบื้องหลังการตัดสินใจครั้งนี้ให้ครบถ้วน" พร้อมกล่าวเพิ่มเติมว่าการเลือกตั้งครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลาง "พื้นที่ประชาธิปไตยที่ถูกจำกัด" โดยชี้ถึงความได้เปรียบของผู้ดำรงตำแหน่งเดิม และสิ่งที่เขามองว่าเป็นการรายงานข่าวที่ลำเอียงอย่างหนักของสื่อของรัฐ
ไรน์โฮลด์ โลปัตกา (Reinhold Lopatka) หัวหน้าคณะผู้แทนผู้สังเกตการณ์จากรัฐสภายุโรป (European Parliament) ระบุว่าการระงับการนับคะแนนดูจะ "ไม่ได้สัดส่วน" เนื่องจากมีรายงานว่ามีเพียงส่วนน้อยจากหน่วยเลือกตั้งกว่า 13,000 แห่งทั่วแซมเบียเท่านั้นที่ได้รับผลกระทบ
เขากล่าวว่าคณะของเขาได้รับแจ้งว่านักการเมืองฝ่ายค้านเผชิญการข่มขู่ รวมถึงจากกองกำลังความมั่นคง ผู้สมัครบางคนถอนตัวภายใต้แรงกดดัน และการชุมนุมของฝ่ายค้านถูกสลายด้วยความรุนแรง "การสูญเสียชีวิตแม้เพียงหนึ่งราย ก็ถือว่ามากเกินไปแล้ว" เขากล่าวเสริม
ตำรวจแซมเบียระบุว่าได้จับกุมผู้ต้องสงสัยเก้าคน ในคดีสังหารเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้งวัย 57 ปี ในย่านชานเมืองนอกกรุงลูซากา เมื่อวันเลือกตั้ง ขณะที่ยืนยันว่าโดยรวมแล้วการลงคะแนนเป็นไปอย่างสงบเรียบร้อย
การนับคะแนนยังดำเนินต่อไป
มุนดูบิเลประกาศชัยชนะแล้ว โดยอ้างอิงผลนับคะแนนคู่ขนานของพรรคตนเอง พร้อมกล่าวหาว่ามีความผิดปกติเกิดขึ้น รวมถึงการอ้างว่ากำลังทหารเข้าควบคุมศูนย์รวมคะแนนในเมืองมูฟูลิรา (Mufulira) แบบฟอร์มบันทึกผลคะแนนสูญหาย และเจ้าหน้าที่ในจังหวัดนอร์ทเวสเทิร์น (North-Western Province) ถูกสั่งให้หยุดการเปิดเผยผลคะแนน
ฮิชิเลมายังไม่ประกาศชัยชนะ โดยระบุเพียงว่าทีมหาเสียงของเขาเห็นผลคะแนนที่ "น่าพอใจ" ระหว่างการนับคะแนนอย่างเป็นทางการยังดำเนินอยู่
คณะกรรมการการเลือกตั้งของแซมเบีย (Electoral Commission of Zambia) เปิดเผยผลคะแนนอย่างเป็นทางการชุดหนึ่งช่วงค่ำวันเสาร์ ที่ศูนย์ผลการเลือกตั้งแห่งชาติ จากการนับคะแนนบางส่วนใน 49 จาก 226 เขตเลือกตั้ง โดยฮิชิเลมานำอยู่ด้วยคะแนน 438,708 เสียง คิดเป็น 52.6% ตามมาด้วยมุนดูบิเลที่ 351,281 เสียง หรือ 42.1% และเควิน บวาลยา (Kelvin Bwalya) จากพรรคแซมเบียมัสต์พรอสเปอร์ (Zambia Must Prosper) ตามมาห่างๆ เป็นอันดับสามด้วยคะแนน 3,965 เสียง ทั้งนี้คณะกรรมการเตือนว่าตัวเลขดังกล่าวยังไม่ใช่ผลสรุปสุดท้าย
มูตาซา ผู้สื่อข่าวอัลจาซีรา รายงานว่ามีการส่งกำลังตำรวจและทหารพร้อมยานเกราะเข้าประจำการในบางพื้นที่ของกรุงลูซากา และยังไม่ชัดเจนว่าการระงับนับคะแนนเมื่อวันศุกร์จะทำให้การประกาศผลสุดท้าย ซึ่งเดิมคาดว่าจะมีขึ้นในวันจันทร์ ล่าช้าออกไปหรือไม่
คณะกรรมการการเลือกตั้งระบุว่าจะออกประกาศเพิ่มเติมในเช้าวันอาทิตย์ เกี่ยวกับกำหนดการประกาศผลคะแนนครั้งต่อไป
แซมเบียมีผู้ลงทะเบียนใช้สิทธิเลือกตั้งประมาณ 8.7 ล้านคน จากประชากรทั้งประเทศราว 22 ล้านคน เป็นประเทศที่มีแหล่งแร่ทองแดงอุดมสมบูรณ์ และมีประวัติศาสตร์การเปลี่ยนผ่านอำนาจอย่างสันติมาอย่างยาวนาน
tag:#Zambia #HakaindeHichilema #BrianMundubile #การเลือกตั้ง #แอฟริกา #ความรุนแรง #SADC #EuropeanUnion #ประชาธิปไตย #ข่าวต่างประเทศ #WorldNews #FarangThai
