ไขข้อสงสัยพิธีศพ 'คาเมเนอี' บททดสอบครั้งใหญ่ขอ

งระบอบอิหร่านที่บอบช้ำจากสงคราม

หลายเดือนหลังการเสียชีวิตของ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดอิหร่านในช่วงเปิดฉากสงครามกับสหรัฐฯ และอิสราเอล ในที่สุดอิหร่านก็เตรียมจัดพิธีศพและฝังร่างยาวนานหลายวัน ร่างของเขาจะถูกอัญเชิญผ่านเมืองสำคัญทั้งในอิหร่านและอิรัก โดยพิธีเริ่มขึ้นวันเสาร์นี้ที่กรุงเตหะราน งานครั้งนี้ไม่ใช่เพียงพิธีไว้อาลัย แต่ยังเป็นบททดสอบว่าระบอบเทวาธิปไตยที่บอบช้ำจากสงครามจะยังระดมมวลชนได้มากเพียงใด

คาเมเนอี ผู้ปกครองอิหร่านมาเกือบสี่ทศวรรษ เสียชีวิตเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ในวันที่สหรัฐฯ และอิสราเอลร่วมกันเปิดฉากสงคราม พิธีศพถูกเลื่อนออกไปเพราะไฟสงครามยังคุกรุ่น ทางการอิหร่านคาดว่าจะกระตุ้นให้ประชาชน ข้าราชการ และกองกำลังกึ่งทหารออกมาเต็มท้องถนนเพื่อแสดงความอาลัย

ขณะเดียวกันก็มีความกังวลว่าฝูงชนจำนวนมหาศาลอาจนำไปสู่โศกนาฏกรรมเหยียบกันตาย เหมือนที่เคยเกิดขึ้นในพิธีศพของ อยาตอลเลาะห์ รูฮอลเลาะห์ โคมัยนี ผู้นำสูงสุดคนแรกของอิหร่าน อีกทั้งพิธีนี้ยังเกิดขึ้นเพียงหกเดือนหลังเจ้าหน้าที่ปราบปรามการประท้วงต่อต้านคาเมเนอีทั่วประเทศอย่างหนัก

ยังไม่ชัดเจนว่าบุตรชายของคาเมเนอี คือ อยาตอลเลาะห์ โมจตาบา คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดคนใหม่ จะปรากฏตัวต่อสาธารณะเป็นครั้งแรกในพิธีนี้หรือไม่ เชื่อกันว่าเขาได้รับบาดเจ็บจากการโจมตีที่คร่าชีวิตบิดา และยังคงหลบซ่อนตัวอยู่

ไทม์ไลน์พิธีศพหลายวัน หลายเมือง

• วันเสาร์–อาทิตย์: ตั้งร่างให้ประชาชนไว้อาลัยที่มัสยิดใหญ่ Grand Mosalla กรุงเตหะราน
• วันจันทร์: แห่ร่างไปตามท้องถนนในกรุงเตหะราน ก่อนนำไปยังเมืองกอม เมืองศูนย์กลางศาสนาของนิกายชีอะห์ ห่างออกไปทางใต้ราว 120 กิโลเมตร
• วันอังคาร: จัดพิธีเชิดชูเกียรติที่เมืองกอม
• วันพุธ: อัญเชิญร่างไปยังเมืองกัรบะลา ประเทศอิรัก ที่ตั้งของศาลเจ้าอิหม่ามฮุสเซน สัญลักษณ์แห่งการต่อต้านของชาวชีอะห์ วันเดียวกันนี้ยังตรงกับวันครบรอบการประท้วงต่อต้านคาเมเนอีที่มีผู้เสียชีวิตหลายพันคน
• ท้ายที่สุด ร่างจะถูกนำไปยังเมืองมัชฮัด เมืองใหญ่อันดับสองของอิหร่าน

ฝังร่างที่ศาลเจ้าศักดิ์สิทธิ์

ทางการระบุว่าคาเมเนอีจะถูกฝังที่ศาลเจ้าอิหม่ามเรซาในเมืองมัชฮัด อิหม่ามเรซาเป็นอิหม่ามลำดับที่แปดของศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ และศาลเจ้าแห่งนี้มีผู้แสวงบุญนับล้านคนเดินทางไปเยือนทุกปี นักบวชชีอะห์ที่มีชื่อเสียงหลายคนถูกฝังไว้ที่นี่ รวมถึงอดีตประธานาธิบดี เอบราฮิม ไรซี ที่เสียชีวิตจากเหตุเฮลิคอปเตอร์ตกเมื่อปี 2024

บทเรียนจากพิธีศพโคมัยนี

เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 1989 ชาวอิหร่านหลายล้านคนหลั่งไหลออกมาร่วมพิธีฝังศพโคมัยนี ผู้นำการปฏิวัติอิสลามปี 1979 แต่สถานการณ์กลับควบคุมไม่ได้ ฝูงชนรุมเข้าหาโลงศพจนร่างที่ห่อด้วยผ้าขาวหลุดร่วงลงมา รายงานเบื้องต้นระบุว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 8 คน และบาดเจ็บราว 11,000 คน

ความกังวลนี้ยังตอกย้ำด้วยเหตุการณ์เหยียบกันตายในพิธีฝังศพ พล.อ.กัสซิม โซไลมานี เมื่อปี 2020 ซึ่งคร่าชีวิตอย่างน้อย 56 คน และบาดเจ็บกว่า 2,000 คน

เงาสงครามและข้อตกลงชั่วคราวที่สั่นคลอน

ช่วงหยุดยิงที่เปราะบาง ปิดท้ายด้วยข้อตกลงชั่วคราวกับสหรัฐฯ เมื่อเดือนมิถุนายน น่าจะเป็นเหตุให้ทางการมั่นใจพอที่จะจัดพิธีและให้เจ้าหน้าที่ระดับสูงปรากฏตัว เพราะตลอดสงครามอิสราเอลได้สังหารผู้นำระดับสูง โดยบางกรณีใช้การปรากฏตัวต่อสาธารณะเป็นเบาะแสในการติดตามตัว

ข้อตกลงชั่วคราวเมื่อเดือนมิถุนายนเปิดกรอบเวลา 60 วันเพื่อเจรจาข้อตกลงฉบับสุดท้ายที่จะยุติสงคราม ครอบคลุมทั้งประเด็นโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านและช่องแคบฮอร์มุซ การเจรจาทางเทคนิคเริ่มขึ้นที่กาตาร์ในสัปดาห์นี้ แต่ยังติดขัดจากความเห็นที่แตกต่างกันอย่างลึกซึ้งและการปะทะกันหลายวันระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน

tags:#พิธีศพคาเมเนอี #การเมืองอิหร่าน #อยาตอลเลาะห์คาเมเนอี #บททดสอบศรัทธา #ศาลเจ้าอิหม่ามเรซา #KhameneiFuneral #IranPolitics #ImamRezaShrine #IranCrisis #Tehran

Source: AP