สหรัฐฯ-อิหร่านปิดฉากเจรจาระดับสูงในสวิตเซอร์แลนด์ คนกลางชี้ 'คืบหน้าน่าพอใจ' แม้ทรัมป์ป่วนด้วยถ้อยคำเดือด
สหรัฐฯ-อิหร่านปิดฉากเจรจาระดับสูงในสวิตเซอร์แลนด์ คนกลางชี้ "คืบหน้าน่าพอใจ" แม้ทรัมป์ป่วนด้วยถ้อยคำเดือด
สหรัฐฯ และอิหร่านปิดฉากการเจรจาระดับสูงรอบแรกในสวิตเซอร์แลนด์ เพื่อปูทางสู่การยุติสงครามระหว่างสองชาติอย่างถาวร โดยคนกลางอย่างปากีสถานและกาตาร์ระบุว่าเกิด "ความคืบหน้าน่าพอใจ" รวมถึงการวางกลไกรักษาช่องแคบฮอร์มุซให้เปิดและประคองการหยุดยิงในเลบานอน ทว่าบรรยากาศกลับสะดุดเป็นช่วง ๆ จากถ้อยแถลงดุเดือดของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่สร้างความไม่พอใจให้ฝ่ายอิหร่าน
ปิดฉากรอบแรก เปิดทางเจรจาเชิงเทคนิค
รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ เจดี แวนซ์ และประธานรัฐสภาอิหร่าน โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ ปิดฉากการหารือรอบแรกเมื่อวันจันทร์ หลังการเจรจาภายใต้การไกล่เกลี่ยในสวิตเซอร์แลนด์เริ่มต้นตั้งแต่วันอาทิตย์ ยืดเยื้อข้ามคืนจนถึงช่วงเช้ามืดวันจันทร์ แม้จะมีจังหวะตึงเครียด แต่ทั้งสองฝ่ายก็บรรลุข้อตกลงบางส่วนได้
ปากีสถานและกาตาร์ในฐานะคนกลางออกแถลงการณ์ร่วมว่า แม้การเจรจาระดับสูงจะยุติลงแล้ว แต่การหารือในระดับเทคนิคจะเดินหน้าต่อในสวิตเซอร์แลนด์ในสัปดาห์นี้ ขณะที่นักการทูตอาวุโสของสหรัฐฯ ระบุว่ามีความคืบหน้าหลายด้าน ทั้งการตั้ง "กลไก" เพื่อรับประกันว่าช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญของโลก จะยังคงเปิด และการรักษาข้อตกลงหยุดยิงระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ที่อิหร่านหนุนหลังในเลบานอนตอนใต้
ทรัมป์ลั่นวาจาเดือด ทำเจรจาสะดุด
แม้ทรัมป์จะไม่ได้ร่วมเวทีที่ถูกขนานนามว่า "การประชุมสุดยอดทะเลสาบลูเซิร์น" แต่เงาของเขากลับปกคลุมการเจรจาอย่างชัดเจน โดยทรัมป์ส่งถ้อยคำดุเดือดออกมาจากระยะไกลหลายพันกิโลเมตร จนสร้างความไม่พอใจให้ฝ่ายอิหร่าน
สื่อทางการอิหร่านรายงานว่าการเจรจาหยุดชะงักไปช่วงหนึ่ง หลัง "การเผยแพร่ข้อความดูหมิ่นโดยประธานาธิบดีสหรัฐฯ" อย่างไรก็ตาม คณะผู้แทนอิหร่านยังคงอยู่ในที่ประชุมและการเจรจาดำเนินต่อไปได้ ก่อนที่ในเวลาต่อมาทีวีทางการอิหร่านจะรายงานว่าคณะผู้แทนเดินทางออกจากสถานที่ประชุมเพื่อไปขึ้นเครื่องที่สนามบินซูริกกลับกรุงเตหะราน
ก่อนหน้าการเจรจา ประธานาธิบดีมาซูด เปเซชเคียน ของอิหร่าน ลั่นว่าจะ "ไม่มีวันถอยจากสิทธิในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม" ขณะที่ทรัมป์โต้กลับผ่านการให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์กับฟ็อกซ์นิวส์ เตือนให้ผู้นำอิหร่านระวังคำพูด พร้อมขู่ว่าจะเข้ายึดอิหร่าน นอกจากนี้ยังโพสต์ข้อความบนโซเชียลมีเดียระหว่างที่ทีมเจรจากำลังทำงานว่า อิหร่านต้องสั่งให้ "ตัวแทน" ในเลบานอนหยุดก่อความวุ่นวายทันที มิเช่นนั้นสหรัฐฯ จะโจมตีอิหร่านหนักกว่าเดิม
ปมเลบานอนมาก่อน นิวเคลียร์รอคิว
อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ระบุผ่านแพลตฟอร์ม X ว่าคนกลางปากีสถานและกาตาร์นำมาซึ่ง "ความคืบหน้าครั้งสำคัญในการยุติสงครามเลบานอน" แต่ย้ำว่าบทพิสูจน์จริงข้อแรกคือกลไกดังกล่าวจะหยุดการสู้รบระหว่างอิสราเอลกับฮิซบอลเลาะห์ได้สำเร็จหรือไม่
ประเด็นหนึ่งที่ถูกหารือคือท่าทีของอิหร่านต่อช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งกองทัพอิหร่านอ้างว่าได้ปิดไปเมื่อวันเสาร์เพื่อตอบโต้การสู้รบในเลบานอน แต่กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ ปฏิเสธว่าอิหร่านไม่ได้ปิดช่องแคบอีกครั้ง
ทั้งนี้ ข้อตกลงชั่วคราวเพื่อยุติการสู้รบที่ผู้นำสหรัฐฯ และอิหร่านลงนามเมื่อสัปดาห์ก่อน กำหนดกรอบเวลา 60 วันให้ทีมเจรจาสะสางอนาคตของโครงการนิวเคลียร์อิหร่าน ท่ามกลางความกังวลว่าอาจถูกนำไปใช้ในทางทหาร ซึ่งอิหร่านปฏิเสธ โดยยังมีประเด็นหนามอย่างชะตากรรมของทรัพย์สินอิหร่านที่ถูกอายัดรวมอยู่ด้วย อย่างไรก็ตาม อิหร่านยืนกรานให้จัดการเรื่องการสู้รบในเลบานอนเป็นลำดับแรก
ด้านสถานการณ์ในเลบานอน การหยุดยิงที่กลับมามีผลเมื่อวันเสาร์ดูจะยังคงอยู่ โดยกองทัพอิสราเอลประกาศยกเลิกข้อจำกัดการเคลื่อนไหวของประชาชนใกล้ชายแดนเช้าวันจันทร์ และไม่มีรายงานการโจมตีข้ามคืน นับเป็นช่วงสงบที่ยาวนานที่สุดนับตั้งแต่สงครามอิสราเอล-ฮิซบอลเลาะห์รอบล่าสุดปะทุขึ้นเมื่อวันที่ 2 มีนาคม ทั้งนี้ อิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์ไม่ได้เป็นภาคีในข้อตกลงสหรัฐฯ-อิหร่าน
ประเด็นสำคัญ
- การเจรจาระดับสูงรอบแรกระหว่างเจดี แวนซ์ กับประธานรัฐสภาอิหร่าน เริ่มวันอาทิตย์ ยืดเยื้อถึงเช้ามืดวันจันทร์
- คนกลางปากีสถานและกาตาร์ชี้ว่าเกิด "ความคืบหน้าน่าพอใจ" และจะมีการเจรจาเชิงเทคนิคต่อในสัปดาห์นี้
- มีการตั้งกลไกรักษาช่องแคบฮอร์มุซให้เปิด และประคองการหยุดยิงในเลบานอน
- ถ้อยแถลงดุเดือดของทรัมป์ทำให้การเจรจาสะดุดชั่วครู่ แต่ฝ่ายอิหร่านยังอยู่ต่อ
- ข้อตกลงชั่วคราวให้กรอบเวลา 60 วันสะสางอนาคตโครงการนิวเคลียร์อิหร่าน
- การหยุดยิงในเลบานอนเป็นช่วงสงบยาวนานที่สุดนับตั้งแต่สงครามปะทุเมื่อ 2 มีนาคม
