ดีลทรัมป์-สีจิ้นผิงอาจชี้ชะตานักเคลื่อนไหวฮ่องกง จิมมี่ ไหล ที่ถูกจำคุก
ขณะที่การประชุมระหว่างโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) กับประธานาธิบดีสีจิ้นผิง (Xi Jinping) ของจีนใกล้เข้ามา ครอบครัวของจิมมี่ ไหล (Jimmy Lai) นักเคลื่อนไหวที่ถูกจำคุกในฮ่องกง กำลังหวังว่าประธานาธิบดีสหรัฐฯ จะช่วยปล่อยตัวพ่อของพวกเขาได้
ฮ่องกง (เอพี) — นักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตย จิมมี่ ไหล เคยหวังว่าประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ จะช่วยขัดขวางการบังคับใช้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติฉบับที่ก่อให้เกิดข้อโต้แย้งได้ แต่กฎหมายฉบับนั้นไม่เพียงมีผลบังคับใช้ ยังถูกใช้ตัดสินจำคุกเขาเป็นเวลา 20 ปีอีกด้วย
ก่อนที่ทรัมป์จะเดินทางไปปักกิ่งเพื่อพบกับประธานาธิบดีสีจิ้นผิงในสัปดาห์หน้าตามที่คาดการณ์ ลูกชายของไหลกล่าวว่าครอบครัวของเขาตอนนี้หวังว่าทรัมป์จะช่วยปลดปล่อยพ่อของเขาได้
ไหล ผู้วิจารณ์ปักกิ่งคนสำคัญ ก่อตั้งหนังสือพิมพ์เพื่อประชาธิปไตยที่ถูกปิดในช่วงการปราบปรามที่ตามมาหลังการประท้วงต่อต้านรัฐบาลขนาดใหญ่ในเมืองในปี 2019
นักสังเกตการณ์กล่าวว่า ชะตากรรมของอดีตเจ้าพ่อสื่อรายนี้สื่อถึงการเสื่อมถอยของเสรีภาพที่ปักกิ่งสัญญาไว้ตอนที่อาณานิคมของอังกฤษกลับสู่การปกครองของจีนในปี 1997 ในการสัมภาษณ์กับ Associated Press เซบาสเตียน ไหล (Sebastien Lai) บอกว่าเขากลัวว่าเวลากำลังหมดลงสำหรับพ่อวัย 78 ปี
ทรัมป์คาดว่าจะหารือเรื่องการค้า สงครามอิหร่าน และไต้หวันกับสีจิ้นผิง แต่เขาบอกว่ามีแผนจะนำเรื่องของไหลมาพูดคุยด้วย โดยบอกฮิวจ์ ฮิววิตต์ (Hugh Hewitt) พิธีกรวิทยุสายอนุรักษนิยมว่า “มีความขมขื่นเล็กน้อย ฉันว่า ระหว่างเขากับจิมมี่ ไหล”
ลูกชายของไหล อายุ 31 ปี กล่าวว่าครอบครัวของเขาหวังว่าทรัมป์จะสามารถช่วยพ่อของเขาได้ พร้อมเสริมว่ามันแก้ไขได้ง่ายกว่าประเด็นการเมืองโลกที่ซับซ้อนอื่น ๆ ที่ผู้นำสองคนจะหารือกัน
เขากลัวว่าพ่อของเขาจะเสียชีวิตในคุก ซึ่งจะทำให้ครอบครัวเสียใจสุดขีด และทำให้เขากลายเป็นผู้พลีชีพ เขากล่าว
“มันคือสถานการณ์ที่ทุกฝ่ายเสียประโยชน์” เขากล่าว
ความพยายามทางการทูตของสหรัฐฯ
ทรัมป์ได้แสดงความเห็นใจต่อจิมมี่ ไหล
“ผมรู้สึกแย่มาก” เขาบอกผู้สื่อข่าวเมื่อเดือนธันวาคมหลังจากไหลถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานสมรู้ร่วมคิดกับกองกำลังต่างชาติ และสมรู้ร่วมคิดกับผู้อื่นในการเผยแพร่บทความปลุกระดม ทรัมป์เคยยกประเด็นของไหลขึ้นมาในการพบสีจิ้นผิงในเดือนตุลาคม
มาร์ก คลิฟฟอร์ด (Mark Clifford) ประธานมูลนิธิ Committee for Freedom in Hong Kong ซึ่งสนับสนุนการปล่อยตัวไหล กล่าวว่าผู้ที่ได้รับข้อมูลเกี่ยวกับการประชุมในเดือนตุลาคม บอกเขาว่าสีจิ้นผิงและทีมงานของเขา “รับทราบ” คำกล่าวของทรัมป์โดยไม่ได้คัดค้านอย่างรุนแรง คลิฟฟอร์ดกล่าวว่าสิ่งนี้บ่งชี้ว่าพวกเขาเปิดกว้างที่จะคุยกัน
คลิฟฟอร์ดเสริมว่าทรัมป์ได้สั่งให้รัฐมนตรีกระทรวงการคลังสหรัฐฯ สก็อตต์ เบสเซนต์ (Scott Bessent) ยกประเด็นการปล่อยตัวไหลขึ้นมาในการเจรจาการค้ากับจีนเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ตามแหล่งข่าวของเขา เบสเซนต์ก็เอ่ยถึงความปรารถนาของทรัมป์ในการปล่อยตัวไหลในการพบกับตัวแทนจีนเมื่อเร็ว ๆ นี้ ซึ่งฝ่ายจีนก็รับทราบโดยไม่ได้แสดงความเห็นมากนัก คลิฟฟอร์ดอ้างคนที่มีความรู้โดยตรง
“เป็นเรื่องบวกที่เจ้าหน้าที่ระดับสูงของจีนหยุดคัดค้านในประเด็นนี้แล้ว” เขากล่าว กระทรวงการคลังไม่ได้ตอบกลับคำขอความเห็น
แต่ในที่สาธารณะ ปักกิ่งยังคงยืนยันท่าทีแข็งกร้าวต่อไหล เมื่อเดือนมีนาคม โฆษกกระทรวงต่างประเทศจีน กัว เจียคุน (Guo Jiakun) เรียกเขาว่าเป็นมันสมองเบื้องหลังการจลาจลที่สั่นสะเทือนเมืองในปี 2019
เมื่อวันพฤหัสบดี สำนักงานโฆษกของกระทรวงไม่ได้ตอบโดยตรงว่าจีนจะพิจารณาปล่อยตัวไหลหรือไม่ โดยกล่าวเพียงว่าประเด็นฮ่องกงเป็นกิจการภายใน และไม่อนุญาตให้ต่างชาติแทรกแซง
ก่อนหน้านี้ รัฐบาลฮ่องกงกล่าวว่าคดีของไหลไม่เกี่ยวกับเสรีภาพสื่อ ในการตอบ AP รัฐบาลกล่าวว่าไหลถูกตัดสินว่ามีความผิดหลังจากการพิจารณาคดีอย่างเปิดเผยและยุติธรรม และรัฐบาลจะดูแลให้บังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด
ทำเนียบขาวไม่ได้ตอบคำถามว่าทรัมป์จะกดดันให้ปล่อยไหลแรงแค่ไหน
สมาชิกสภานิติบัญญัติของสหรัฐฯ กว่า 100 คนจากทั้งสองพรรค ส่งจดหมายถึงทำเนียบขาวเมื่อวันพฤหัสบดี เรียกร้องให้ทรัมป์ขอการปล่อยตัวไหลในการประชุมที่จะมาถึงกับสีจิ้นผิง
การปล่อยตัวนักโทษกลายเป็นเรื่องยากขึ้น
แม้ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ-จีนจะเพิ่มขึ้น แต่การทูตก็เคยช่วยปล่อยตัวนักโทษบางรายได้ ในปี 2024 บาทหลวงสหรัฐฯ เดวิด ลิน (David Lin) ได้รับการปล่อยตัวหลังถูกจำคุกในจีนเกือบ 20 ปี และวอชิงตันกับปักกิ่งก็แลกเปลี่ยนนักโทษอีกหลายคนในปีเดียวกันภายใต้ข้อตกลงทางการทูต
แต่นักเคลื่อนไหวบอกว่า ปักกิ่งกำลังเต็มใจน้อยลงที่จะปล่อยตัวนักโทษที่เคยเผชิญหน้ากับเรื่องสิทธิมนุษยชน หลิว เสี่ยวโป (Liu Xiaobo) ผู้ได้รับรางวัลโนเบลของจีน เสียชีวิตที่โรงพยาบาลในจีนตะวันออกเฉียงเหนือในปี 2017 หลังจากที่รัฐบาลต่างชาติเรียกร้องให้จีนปล่อยตัวเขาเพื่อรักษาโรคมะเร็งในต่างประเทศ
ทนายความด้านสิทธิมนุษยชน จาเร็ด เจนเซอร์ (Jared Genser) ซึ่งเคยเป็นทนายให้กับหลิว กล่าวว่าเจ้าหน้าที่ทำเนียบขาวบอกเขาว่าทรัมป์เคยโทรหาสีจิ้นผิงและเรียกร้องให้ปล่อยหลิวเพื่อรับการรักษาทางการแพทย์
ภายใต้ผู้นำคนก่อนของสีจิ้นผิง คือหู จิ่นเทา (Hu Jintao) จีนให้ความสำคัญกับการบูรณาการทางเศรษฐกิจมากกว่า และไวต่อชื่อเสียงในระดับนานาชาติมากกว่า เจนเซอร์ ผู้ที่เคยช่วยปล่อยตัวนักเคลื่อนไหวคนอื่นในปี 2007 กล่าว ส่วนจีนของสีจิ้นผิงเน้นเรื่องอำนาจอธิปไตยและต่อต้านการแทรกแซงจากต่างชาติ เขากล่าว
“จีนรู้ว่าด้วยการยึดมั่นในจุดยืนที่แข็งกร้าวและไม่ลดละ ประเทศส่วนใหญ่ในโลกจะไม่ยอมทำอะไรมากไปกว่าการยกประเด็นในที่ลับ” เขากล่าว “การเซ็นเซอร์ตัวเองนี้ ในมุมมองของฉันคือปัจจัยที่ใหญ่ที่สุด...ที่ทำให้เราไม่สามารถปล่อยตัวนักโทษการเมืองภายใต้สีจิ้นผิงได้ เมื่อเทียบกับยุคหู จิ่นเทา”
ยังไม่ชัดเจนว่าสหรัฐฯ จะกดดันให้ปล่อยไหลแรงแค่ไหน
จอห์น แคมม์ (John Kamm) ผู้ก่อตั้งมูลนิธิ Dui Hua ซึ่งสนับสนุนนักโทษการเมือง กล่าวว่าจีนเคยทำการประนีประนอมเมื่อต้องการอะไรบางอย่าง เช่นการเป็นเจ้าภาพโอลิมปิก
แต่เขาบอกว่าการที่สหรัฐฯ ไม่ใส่ใจ ก็ทำให้การปล่อยตัวนักเคลื่อนไหวที่ถูกจำคุกยากขึ้น
“ฉันไม่รู้จักใครในรัฐบาลชุดนี้” เขากล่าว “ที่สนใจนักโทษการเมืองในจีน” อาจมีข้อยกเว้นสำหรับรัฐมนตรีต่างประเทศ มาร์โก รูบิโอ (Marco Rubio) เขากล่าว แต่จุดสนใจของรูบิโออยู่ที่ประเด็นอื่น
แคมม์กล่าวว่าทรัมป์ให้ความสำคัญกับการค้า การลงทุน และสงครามอิหร่าน แต่เขาบอกว่าจีนอาจตกลงปล่อยไหลได้ หากสหรัฐฯ ทำการประนีประนอมในเรื่องอื่นที่ปักกิ่งให้ความสำคัญ
แต่โธมัส เคลล็อกก์ (Thomas Kellogg) ผู้อำนวยการบริหารของศูนย์กฎหมายเอเชียของจอร์จทาวน์ (Georgetown Center for Asian Law) กล่าวว่าทั้งปักกิ่งและวอชิงตันต่างมีแรงจูงใจในการทำข้อตกลง
การปล่อยตัวไหลจะทำให้จีนได้ส่งสัญญาณว่าพร้อมเดินหน้าต่อ หลังเกือบ 6 ปีนับตั้งแต่ปักกิ่งบังคับใช้กฎหมายความมั่นคงในฮ่องกง ขณะที่รัฐบาลทรัมป์ก็จะได้ใช้ผลงานทางการทูตหลังจาก “สองสามเดือนที่ยากลำบาก” เขากล่าว
เคลล็อกก์กล่าวว่าการช่วยให้ไหลได้รับการปล่อยตัว จะช่วยให้รัฐบาลได้รับคำชมแม้กระทั่งจากผู้วิจารณ์
“หากรัฐบาลทรัมป์กดดันอย่างหนักให้ปล่อยจิมมี่ ไหล เราก็อาจได้ผลลัพธ์ที่ดี” เขากล่าว
แต่วิลสัน ชาน (Wilson Chan) ผู้ร่วมก่อตั้งสถาบันวิจัย Pagoda Institute เชื่อว่าโอกาสในการแก้ปัญหาทางการทูตนั้นน้อยมาก เพราะปักกิ่งมีข้อความที่จะส่งผ่านกรณีของไหล
ชานกล่าวว่าหากชุมชนนานาชาติยังคงยกประเด็นเรื่องไหล ปักกิ่งอาจมองว่าเขาเป็นบุคคลที่มีอิทธิพลและยังคงเป็นภัยต่อความมั่นคงแห่งชาติ แต่ถ้าไม่ ปักกิ่งก็จะไม่เผชิญแรงกดดันให้ดำเนินการ
ครอบครัวกลัวว่าไหลจะตายในคุก
ไหล ซึ่งเป็นพลเมืองอังกฤษ ตัดสินใจไม่อุทธรณ์การตัดสินและโทษของตน รัฐบาลที่ยืนยันว่าไหลเป็นชาวจีน กำลังพยายามยึดทรัพย์สินของเขาด้วยเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ
เซบาสเตียน ไหล กล่าวว่าการกระทำนี้เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของพ่อของเขา “ที่ยังคงถูกโจมตีอยู่”
ไหลผู้พ่อมีปัญหาสุขภาพ รวมถึงอาการใจสั่นและโรคเบาหวาน ทีมกฎหมายในฮ่องกงของเขาระบุไว้เมื่อเดือนมกราคม ฝ่ายอัยการกล่าวว่ารายงานทางการแพทย์ระบุว่าสภาพสุขภาพโดยรวมของเขายังคงเสถียร รัฐบาลยืนยันว่าเขาถูกขังเดี่ยวตามคำขอของตัวเอง
ไหลผู้ลูก ซึ่งอาศัยอยู่ในลอนดอน รักษาการติดต่อกับพ่อผ่านจดหมายในช่วง 5 ปีกว่าที่พ่ออยู่ในการคุมขัง เขาเชื่อว่าพ่อของเขาจะต้องการใช้ชีวิตอย่างเงียบ ๆ หากได้รับการปล่อยตัวก่อนกำหนด
“พ่อของผมจะตายในคุก หากเขาไม่ได้รับการปล่อยตัว” เขากล่าว “รัฐบาลจีนจะมีส่วนร่วมในการฆ่าเขา”
ที่มา : Associated Press
tag:#JimmyLai #DonaldTrump #XiJinping #HongKong #ฮ่องกง #จีน #สหรัฐ #ประชาธิปไตย #สิทธิมนุษยชน #ข่าวต่างประเทศ #WorldNews #FarangThai
