เมียนมาพลิกเกม กองทัพเสริมกำลังเกณฑ์ใหม่ เตรียมตีกลับฝ่ายต่อต้านครั้งใหญ่

ภาพสนามรบในเมียนมาตอนนี้ไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว เมื่อปีก่อน กองทัพหรือ “ตะมะดอ” ดูเหมือนจะเป็นฝ่ายเสียเปรียบ ถูกฝ่ายต่อต้านยึดพื้นที่ภาคเหนือไปเป็นบริเวณกว้าง แต่หนึ่งปีต่อมา กองทัพกลับมาตั้งหลักใหม่ ด้วยกำลังพลที่เสริมจากการเกณฑ์ทหารหลายหมื่นคน และเตรียมพลิกเกมเปิดศึกรุกอีกครั้ง

พลิกเกม จากที่เคยเสียพื้นที่

มอร์แกน ไมเคิลส์ นักวิเคราะห์จากสถาบัน IISS ในสิงคโปร์ ที่ดูแลโครงการ Myanmar Conflict Map ประเมินว่า สถานการณ์ขณะนี้กำลังเข้าใกล้จุดเปลี่ยน โดยกองทัพตะมะดอกำลังกลับมามีบทบาทนำ ส่วนขบวนการต่อต้านเริ่มอ่อนแรงลง

ถึงอย่างนั้น เขาก็ย้ำว่าสงครามยังไม่จบลงง่าย ๆ การต่อต้านด้วยอาวุธในเมียนมายังจะดำเนินต่อไป จนกว่าจะมีข้อตกลงทางการเมืองที่ครอบคลุม แต่ปัจจุบันความได้เปรียบในเชิงยุทธศาสตร์กลับมาอยู่ในมือกองทัพอีกครั้ง

ความเหนื่อยล้าหลังสงคราม 5 ปี

อ่อง ตู เนียง นักวิเคราะห์การเมืองชาวเมียนมา ที่ทำงานอยู่ในประเทศไทย ระบุว่าหลังสงครามยืดเยื้อมา 5 ปี มีผู้เสียชีวิตหลายหมื่นคน รวมถึงพลเรือนราว 8,000 ราย และผู้พลัดถิ่นนับล้าน คนในสนามและประชาชนทั่วไปต่างเริ่มอ่อนล้า

“ชาวบ้านจำนวนมากพูดตรง ๆ ว่าไม่ได้สนใจว่าใครจะชนะ ขอแค่หยุดยิงให้ได้ก็พอ” อ่อง ตู เนียง ระบุ

บทบาทของจีนเบื้องหลังสมการ

เบื้องหลังสมการของเมียนมาคือ “จีน” ซึ่งกำลังกดดันให้สถานการณ์สงบ เพราะเมียนมาคือแหล่งทรัพยากรสำคัญ ทั้งแร่หายากและก๊าซธรรมชาติ จีนทุ่มเงินหลายพันล้านดอลลาร์ในเหมืองแร่ ท่อก๊าซ และโครงสร้างพื้นฐานในเมียนมา และยังเป็นผู้จัดส่งอาวุธหลักให้แก่กองทัพตะมะดอ ร่วมกับรัสเซีย

ในตอนแรก จีนสนับสนุนการเปิดศึกใหญ่ของกลุ่มภราดรภาพสามฝ่าย (Three Brotherhood Alliance) ในเดือนตุลาคม 2023 เพราะไม่พอใจที่รัฐบาลทหารปล่อยให้แก๊งคอลเซ็นเตอร์และอาชญากรรมข้ามชาติเฟื่องฟูในแถบชายแดน แต่ภายหลังจีนกลับตัดเส้นทางส่งอาวุธให้ฝ่ายต่อต้าน และกดดันให้กลุ่มเหล่านี้ยุติการสู้รบ

ผลคือ กองทัพพันธมิตรประชาธิปไตยแห่งชาติเมียนมา (MNDAA) และกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติตะอาง (TNLA) ตกลงหยุดยิงผ่านการไกล่เกลี่ยของจีน เหลือเพียงกองทัพอาระกัน (Arakan Army) ในรัฐยะไข่ที่ยังเดินหน้าสู้รบกับตะมะดอ

ฝ่ายต่อต้านยังไม่เป็นเอกภาพ

ในขณะที่ตะมะดอกำลังเตรียมรุก กลุ่มต่อต้านยังขาดความเป็นเอกภาพในระดับยุทธศาสตร์ ตามคำบอกเล่าของกลุ่ม Burma Liberation Democratic Front ซึ่งเป็นแนวร่วมประชาธิปไตยที่สู้อยู่ในเขตสะกายและมัณฑะเลย์

แม้จะมีเป้าหมายร่วมกันคือการล้มเผด็จการทหาร แต่ยังมีความเห็นต่างเรื่องยุทธวิธีและภาพอนาคตของประเทศ หลายกลุ่มยังยึดผลประโยชน์ของตัวเอง ทั้งในแง่ชาติพันธุ์และพื้นที่ ส่วนตะมะดอเองก็พยายามแยกประชาชนจากกลุ่มต่อต้าน และยุให้กลุ่มต่าง ๆ แตกกันเอง

เกมการเมืองหลังการเลือกตั้ง

นายพลอาวุโสมิน อ่อง หล่าย ผู้นำการรัฐประหารในปี 2021 เพิ่งสาบานตนรับตำแหน่งประธานาธิบดีเมื่อต้นเดือนนี้ หลังจัดการเลือกตั้งที่ผู้เชี่ยวชาญของยูเอ็นวิจารณ์ว่าไม่ได้เสรีและเป็นธรรม การเลือกตั้งครั้งนี้ถูกมองว่าเป็นความพยายามสร้างความชอบธรรมในเวทีระหว่างประเทศ ขณะที่จีนแสดงความยินดีทันทีและส่งรัฐมนตรีต่างประเทศมาพบเป็นการส่วนตัว

หลังการเลือกตั้งจบลง ทหารหลายหน่วยที่ก่อนหน้านี้ถูกใช้รักษาความปลอดภัยตามหน่วยเลือกตั้ง ก็พร้อมเคลื่อนกลับสู่สนามรบ

ข้อเสนอเจรจา ที่ฝ่ายต่อต้านยังไม่เชื่อใจ

หลังขึ้นเป็นประธานาธิบดี มิน อ่อง หล่าย ออกข้อเสนอเชิญฝ่ายต่อต้าน รวมถึงกองกำลังประชาธิปไตย (PDFs) มาเจรจาสันติภาพ ภายในกำหนด 31 กรกฎาคม โดยมีคำเตือนแฝงว่า อย่ามาด้วย “ข้อเรียกร้องที่เป็นไปไม่ได้”

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ (NUG) ที่ตั้งโดยอดีตสมาชิกพรรคของอองซาน ซูจี ปฏิเสธข้อเสนอนี้ทันที โดยระบุว่าเป็นเพียงความพยายามยืดอายุการปกครองของทหาร

ในระหว่างนี้ ตะมะดอก็ยังเดินหน้ารุกในพื้นที่สะกาย พยายามยึดเมืองอินด่อ คืนจากกองกำลัง PDF และกองทัพเอกราชกะฉิ่น ขณะเดียวกันต้องต้านการรุกของกองทัพปลดปล่อยแห่งชาติกะเหรี่ยง (KNLA) ที่กดดันฐานที่มั่นของกองทัพใกล้ชายแดนไทย

ไมเคิลส์ประเมินว่า เป้าหมายของมิน อ่อง หล่าย คือการรื้อฟื้นข้อตกลงหยุดยิงทั่วประเทศ (NCA) ที่ทำกับกลุ่มชาติพันธุ์ติดอาวุธในยุครัฐบาลก่อน แต่ในระยะสั้น น่าจะมุ่งไปที่การหยุดยิงรายกลุ่ม เพื่อจัดสรรกำลังพลไปจัดการกับกลุ่มที่ไม่ยอมเจรจาก่อน

สรุปประเด็นสำคัญ

• กองทัพเมียนมา (ตะมะดอ) กลับมาได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์อีกครั้ง หลังเสริมกำลังด้วยทหารเกณฑ์ใหม่หลายหมื่น
• ฝ่ายต่อต้านบางกลุ่มหยุดสู้แล้ว และยังขาดเอกภาพในเชิงยุทธศาสตร์
• จีนกดดันให้สถานการณ์สงบ เพื่อปกป้องการลงทุนและทรัพยากร
• มิน อ่อง หล่าย ขึ้นเป็นประธานาธิบดี หลังการเลือกตั้งที่ยูเอ็นวิจารณ์
• ข้อเสนอเจรจาสันติภาพถูก NUG ปฏิเสธว่าเป็นการยืดอายุเผด็จการ
• การสู้รบยังเดินหน้าทั้งในสะกายและฝั่งชายแดนไทย

ที่มา : The Associated Press

tag:#Myanmar #เมียนมา #Tatmadaw #กองทัพเมียนมา #MyanmarCivilWar #สงครามกลางเมืองเมียนมา #MinAungHlaing #มินอ่องหล่าย #Conscripts #ทหารเกณฑ์ #PDF #PeoplesDefenseForce #NUG #NationalUnityGovernment #ThreeBrotherhoodAlliance #ArakanArmy #MNDAA #TNLA #KIA #KarenNationalLiberationArmy #AungSanSuuKyi #อองซานซูจี #China #จีน #RareEarthMinerals #แร่หายาก #Sagaing #Mandalay #มัณฑะเลย์ #Indaw #PeaceTalks #เจรจาสันติภาพ #CeaseFire #หยุดยิง #SoutheastAsia #เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ #EthnicArmedGroups #กลุ่มชาติพันธุ์ติดอาวุธ #Burma #พม่า #ข่าวต่างประเทศ #WorldNews #FarangThai