'BBC เปิดโปง: Instagram ปล่อยโฆษณาโยงเนื้อหาล่วงละเมิดเด็กในอินเดีย รัฐบาลเรียก Meta ชี้แจงด่วน'

BBC เปิดโปง: Instagram ปล่อยโฆษณาโยงเนื้อหาล่วงละเมิดเด็กในอินเดีย รัฐบาลเรียก Meta ชี้แจงด่วน

การสืบสวนของ BBC Eye พบว่าแพลตฟอร์ม Instagram ในอินเดียปล่อยให้มีโฆษณาแบบเสียเงินที่โยงผู้ใช้ไปยังเนื้อหาล่วงละเมิดทางเพศเด็กบนแอปแชต Telegram โดยโฆษณาเหล่านี้ต้องผ่านระบบตรวจสอบก่อนเผยแพร่ แต่กลับหลุดรอดออกมาได้ หลังรายงานเผยแพร่เพียงไม่กี่ชั่วโมง รัฐบาลอินเดียก็เรียกตัวแทนบริษัท Meta เจ้าของ Instagram เข้าชี้แจงทันที

การสืบสวนพบอะไร

ทีมข่าว BBC World Service ตรวจพบว่า Instagram เปิดให้มีโฆษณาที่ใช้ถ้อยคำสื่อถึงการล่วงละเมิด และเชื่อมโยงผู้ใช้ไปยังช่องทางบน Telegram ที่มีการเสนอขายเนื้อหาผิดกฎหมายในราคาเริ่มต้นเพียงราว 99 รูปี (ประมาณ 40 บาท)

จุดสำคัญคือ โฆษณาบน Instagram ทุกชิ้นต้องผ่านการอนุมัติจากระบบตรวจสอบเนื้อหาก่อนจึงจะเผยแพร่ได้ ต่างจากโพสต์ทั่วไปที่มักถูกตรวจหลังเผยแพร่ไปแล้ว นั่นหมายความว่าโฆษณาที่มีปัญหาเหล่านี้ผ่านด่านการคัดกรองของบริษัทมาได้

เพื่อทดสอบระบบ ทีม BBC ได้สร้างบัญชีนิรนามขึ้นในอินเดีย หลังสังเกตว่าแพลตฟอร์มมักดันเนื้อหาเชิงยั่วยุทางเพศขึ้นมาให้เห็น แม้ผู้ใช้จะไม่ได้ค้นหาก็ตาม บัญชีทดสอบเริ่มติดตามบัญชีลักษณะดังกล่าวราว 10 บัญชี จากนั้นภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งสัปดาห์ ระบบก็เริ่มแสดงโฆษณาเนื้อหาสำหรับผู้ใหญ่ และต่อมาไม่กี่วันก็เริ่มมีโฆษณาที่โยงไปยังเนื้อหาล่วงละเมิดเด็กพร้อมลิงก์ Telegram ปรากฏขึ้น

โดยรวมพบโฆษณาที่เกี่ยวข้องกับการล่วงละเมิดเด็กประมาณ 30 ชิ้น (บางส่วนถูกแชร์ซ้ำจากหลายบัญชี) และโฆษณาเนื้อหาผู้ใหญ่อีกราว 20 ชิ้น ทั้งการเผยแพร่เนื้อหาล่วงละเมิดเด็กและสื่อลามกล้วนเป็นความผิดตามกฎหมายอินเดีย BBC ได้ส่งข้อมูลโฆษณาและช่องทาง Telegram ทั้งหมดให้ทางการอินเดียแล้ว

เมื่อ BBC แจ้งเตือน แต่ระบบกลับบอกว่า "ไม่ผิดกฎ"

เมื่อ BBC รายงานโฆษณาที่มีปัญหาชิ้นหนึ่งไปยัง Instagram แพลตฟอร์มตอบกลับหลังผ่านไป 24 ชั่วโมงว่า โพสต์ดังกล่าว "ไม่ละเมิดมาตรฐานชุมชน" และไม่ได้นำออก

ต่อมาเมื่อ BBC สอบถามไปยัง Meta บริษัทระบุว่าได้ปิดการทำงานของโฆษณาหลายชิ้น ระงับบัญชีที่โพสต์ ลบโฆษณาเพิ่มเติม และบล็อกลิงก์ที่ละเมิดนโยบายแล้ว พร้อมยอมรับว่า "ไม่มีระบบใดสมบูรณ์แบบ และกระบวนการตรวจสอบอาจตรวจไม่พบการละเมิดทั้งหมด" บริษัทยังยืนยันว่าเมื่อพบสัญญาณการแสวงหาประโยชน์จากเด็ก จะรายงานต่อศูนย์เด็กหายและถูกแสวงหาประโยชน์แห่งชาติสหรัฐฯ (NCMEC) ซึ่งเป็นระบบรับแจ้งเหตุกลางระดับโลก ตามที่กฎหมายกำหนด

ฝั่ง Telegram ระบุว่าในปี 2026 ได้ลบกลุ่มและช่องทางที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาล่วงละเมิดเด็กไปแล้วกว่า 274,000 แห่ง และอ้างว่าใช้ทั้งระบบอัตโนมัติและเจ้าหน้าที่ในการกวาดล้าง จนสามารถ "กำจัดการแพร่กระจายเนื้อหาดังกล่าวในพื้นที่สาธารณะได้เกือบหมด" อย่างไรก็ตาม เมื่อ BBC แจ้งช่องทางต้องสงสัยสองช่อง มีเพียงช่องเดียวที่ถูกปิด ส่วนอีกช่องยังคงโพสต์เนื้อหาต่อไป Telegram เป็นบริษัทฐานที่ตั้งในดูไบ ไม่ได้เป็นสมาชิกของ NCMEC แต่เข้าร่วมกับ Internet Watch Foundation เมื่อปลายปี 2024

เสียงวิจารณ์เรื่องรายได้ vs ความปลอดภัย

โฆษณาเป็นแหล่งรายได้หลักของ Meta เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา บริษัทรายงานว่ารายได้เกือบ 98% จากทั้งหมดราว 2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปีบัญชีสิ้นสุดปี 2025 มาจากการโฆษณา และนักวิเคราะห์ประเมินว่าโฆษณาคิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 90% ของรายได้ Instagram นอกจากนี้ เมื่อเดือนมีนาคม Meta ประกาศลดการพึ่งพาผู้ตรวจสอบที่เป็นมนุษย์จากภายนอก และหันไปใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) มากขึ้น

มาดัน โลกุร อดีตผู้พิพากษาศาลฎีกาอินเดีย แสดงความกังวลว่า Instagram กำลัง "หาเงินจากการมีส่วนร่วมในกิจกรรมอาชญากรรม" และเห็นว่าเรื่องนี้ร้ายแรงพอที่ศาลฎีกาอินเดียจะหยิบยกขึ้นพิจารณาเองได้ เขาย้ำว่าแม้กฎหมายอินเดียจะคุ้มครองบริษัทสื่อสังคมออนไลน์ไม่ให้ต้องรับผิดต่อเนื้อหาที่ผู้ใช้อัปโหลด แต่ "แพลตฟอร์มก็ไม่อาจปัดความรับผิดชอบได้"

ด้าน ไบรอัน โบลันด์ อดีตรองประธานของ Facebook (ชื่อเดิมของ Meta ก่อนเปลี่ยนเมื่อปี 2021) ที่ทำงานกับบริษัทระหว่างปี 2009-2020 บอกว่าเขารู้สึ​ก "ตกใจแต่ไม่แปลกใจ" กับสิ่งที่ BBC พบ เขาอธิบายว่าอัลกอริทึมของ Instagram ถูกออกแบบมาเพื่อดึงให้ผู้ใช้อยู่บนแพลตฟอร์มนานที่สุด ด้วยการป้อนเนื้อหาที่ "สุดโต่งและเย้ายวนมากขึ้นเรื่อยๆ" และเตือนว่าเมื่อระบบมุ่งแต่รายได้และยอดคลิกโดยขาดการควบคุมอย่างรับผิดชอบ ผลลัพธ์เช่นนี้ก็จะเกิดขึ้น

Meta ปฏิเสธข้อกล่าวหา

Meta ออกแถลงการณ์ระบุว่า "การแสวงหาประโยชน์จากเด็กเป็นอาชญากรรมที่เลวร้าย และ Meta ทำงานอย่างหนักเพื่อต่อสู้กับมัน" พร้อมปฏิเสธว่า "ไม่เป็นความจริงโดยสิ้นเชิง" ที่จะกล่าวว่าบริษัทจงใจส่งโฆษณาที่มีเด็กไปยังผู้ใช้ที่มีความสนใจในทางที่ไม่เหมาะสม บริษัทยังปฏิเสธว่าไม่ได้ให้ความสำคัญกับรายได้เหนือความปลอดภัย และระบุว่าในปี 2025 ได้ปิดบัญชีต้องสงสัยไปแล้วกว่า 4 ล้านบัญชีโดยอัตโนมัติ

ทั้งนี้ ต้นปีที่ผ่านมา โบลันด์เคยให้การเป็นพยานในคดีที่รัฐนิวเม็กซิโก สหรัฐฯ ฟ้อง Meta กรณีทำให้ผู้ใช้เข้าใจผิดเรื่องความปลอดภัยของแพลตฟอร์มต่อเด็ก ซึ่งศาลสั่งให้ Meta จ่ายค่าปรับ 375 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยบริษัทระบุว่าไม่เห็นด้วยกับคำตัดสินและจะยื่นอุทธรณ์

ภาพรวมปัญหาในอินเดีย

บริษัทสื่อสังคมสัญชาติสหรัฐฯ มีหน้าที่ตามกฎหมายในการรายงานเนื้อหาล่วงละเมิดเด็กบนแพลตฟอร์มของตนต่อสายด่วน NCMEC ซึ่งจะส่งต่อไปยังหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายในประเทศที่คาดว่าเกิดเหตุ ในปี 2025 อินเดียได้รับรายงานสูงถึง 1.9 ล้านรายการ เป็นรองเพียงสหรัฐฯ ที่ 2 ล้านรายการ

ชิกา โกล ผู้อำนวยการสำนักงานความมั่นคงไซเบอร์รัฐเตลังคานา ระบุว่าแพลตฟอร์มในเครือ Meta อย่าง Instagram และ Facebook สร้างรายงานแจ้งเหตุมากที่สุด แต่ตั้งข้อสังเกตว่านั่นอาจสะท้อนว่าบริษัทมีอัลกอริทึมตรวจจับที่ดี จึงตรวจพบและแจ้งเตือนได้มากกว่า ขณะที่มูลนิธิ Rati ในมุมไบ ซึ่งเปิดสายด่วนช่วยเหลือเด็กที่เผชิญภัยออนไลน์ ก็ยืนยันว่ารายงานส่วนใหญ่ที่ได้รับมาจากแพลตฟอร์มของ Meta โดยชี้ว่าอาชญากรอาศัยการเชื่อมต่ออย่างไร้รอยต่อจาก Instagram ไปยัง Telegram เพื่อหลบเลี่ยงการตรวจสอบและนำเนื้อหากลับมาโพสต์ซ้ำ

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่าเนื้อหาล่วงละเมิดเด็กในอินเดียมักถูกผลิตโดยกลุ่มอาชญากร เช่น ขบวนการค้ามนุษย์ และเน้นว่าการปราบปรามให้ได้ผลต้องอาศัยความร่วมมือและการแลกเปลี่ยนข่าวกรองข้ามพรมแดน เพื่อติดตามทั้งห่วงโซ่อุปสงค์และอุปทานของอาชญากรรมที่จัดตั้งเป็นเครือข่าย

ประเด็นสำคัญโดยสรุป

• การสืบสวนของ BBC Eye พบ Instagram ในอินเดียปล่อยโฆษณาโยงเนื้อหาล่วงละเมิดเด็กที่ขายผ่าน Telegram ในราคาเริ่มต้นราว 99 รูปี
• โฆษณาทุกชิ้นต้องผ่านระบบอนุมัติก่อนเผยแพร่ แต่เนื้อหาผิดกฎหมายกลับหลุดรอด และเมื่อ BBC แจ้ง ระบบกลับตอบว่า "ไม่ละเมิดมาตรฐานชุมชน"
• รัฐบาลอินเดียเรียกตัวแทน Meta เข้าชี้แจงภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังรายงานเผยแพร่
• Meta ยอมรับว่า "ไม่มีระบบใดสมบูรณ์แบบ" แต่ปฏิเสธว่าจงใจส่งโฆษณาลักษณะนี้ และยืนยันว่าปิดบัญชีต้องสงสัยกว่า 4 ล้านบัญชีในปี 2025
• ปี 2025 อินเดียรับรายงานเนื้อหาล่วงละเมิดเด็กถึง 1.9 ล้านรายการ เป็นรองเพียงสหรัฐฯ

tag:#อินสตาแกรม #เมต้า #เทเลแกรม #ความปลอดภัยเด็ก #ภัยออนไลน์ #อินเดีย #สืบสวนสอบสวน #Instagram #Meta #Telegram #ChildSafety #OnlineSafety #India #BBCInvestigation #CSAM

Source: BBC