อินเดีย: เมื่อความกลัวสลับข้าง
สิบสองปี หนึ่งเดือน และยี่สิบสี่วันหลังนเรนทรา โมดี (Narendra Modi) เข้าสาบานตนรับตำแหน่ง คำว่า "โมดีต้องลาออก" ถูกตะโกนออกมาเต็มเสียงเป็นครั้งแรก โดยไม่หวั่นเกรง ต่อหน้าพยานและกล้องถ่ายภาพ บนท้องถนนของเมืองหลวงอินเดีย
คน Gen Z ของอินเดียกำลังพูดในสิ่งที่ไม่มีใครกล้าคิด
นานกว่าหนึ่งเดือนแล้วที่นักศึกษาซึ่งนำโดยพรรคค็อกโกรชจันตา (Cockroach Janta Party หรือ CJP) ตั้งแคมป์ที่จันตาร์มันตาร์ (Jantar Mantar) พื้นที่ประท้วงสำคัญใจกลางกรุงนิวเดลี เรียกร้องให้ปฏิรูปการศึกษาและให้รัฐมนตรีศึกษาธิการ ธรรเมนทระ ปราธาน (Dharmendra Pradhan) ลาออก สัปดาห์นี้ถือเป็นการยกระดับข้อเรียกร้องครั้งสำคัญ เมื่อนักศึกษาเริ่มเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีโมดีและรัฐมนตรีมหาดไทย อมิต ชาห์ (Amit Shah) ลาออกด้วย โมดีประกาศตั้งศาลพิเศษเร่งด่วนเพื่อจัดการคดีข้อสอบรั่ว แต่รัฐบาลไม่ได้ขอโทษต่อการปราบปรามผู้ประท้วงของตำรวจ หรือส่งสัญญาณว่าเจ้าหน้าที่ที่ถูกกล่าวหาว่าใช้กำลังเกินกว่าเหตุจะถูกสอบสวน
พรรค CJP เรียกร้องให้มีการเดินขบวนไปยังรัฐสภาอินเดียในวันจันทร์ ซึ่งเป็นวันแรกของสมัยประชุมมรสุม ความผิดพลาดของรัฐบาลคือการบังคับนำตัวนักเคลื่อนไหว โซนัม วังชุก (Sonam Wangchuk) ไปโรงพยาบาลซาฟดาร์จุง ในวันที่ 21 ของการอดอาหารประท้วง เขาไม่ได้กินอาหารเลยตั้งแต่วันที่ 28 มิถุนายน เพื่อสนับสนุนข้อเรียกร้องของนักศึกษา การบังคับนำตัวเข้าโรงพยาบาลกลับยิ่งดึงแรงสนับสนุนให้นักศึกษามากขึ้น ผู้คนที่ "ไม่ได้ถูกระดม" คือคนที่ไม่มีองค์กรใดเรียกร้องหรือชี้นำให้เข้าร่วมประท้วง ก็เริ่มหลั่งไหลเข้ามา พยายามฝ่าไปให้ถึงรัฐสภา
"แมลงสาบ" กว่า 100,000 คนหลั่งไหลเข้าสู่ใจกลางนิวเดลี ไม่สนใจคำเตือนจากตำรวจเดลีหรือคำสั่งของรัฐบาลที่ปิดสถานีรถไฟใต้ดิน 16 แห่งที่มุ่งสู่จันตาร์มันตาร์ ปิดกั้นถนน ตัดสัญญาณอินเทอร์เน็ต และส่งอันธพาลนอกเครื่องแบบเข้ามา ถึงกระนั้นผู้คนก็ยังคงหลั่งไหลเข้ามาไม่หยุด ใจกลางนิวเดลีกลายเป็นชนวนระเบิด นักศึกษายืนหยัดเผชิญกระสุนยางและกระบองท่ามกลางฝนที่ตกหนักตลอดคืนและกลุ่มควันแก๊สน้ำตา
เมื่อสิ้นสุดการเดินขบวนไปยังรัฐสภา มีผู้บาดเจ็บอย่างน้อย 200 คน มีวิดีโอบันทึกภาพเจ้าหน้าที่ตำรวจจัดฉากหลักฐาน ทำร้ายผู้หญิง และใช้กระบองติดหนามกับแก๊สน้ำตา การปราบปรามของตำรวจเดลีกลายเป็นตัวเร่งให้พรรคฝ่ายค้านของอินเดียจัดการประท้วงของตัวเองนอกบ้านพักนายกรัฐมนตรี
การประท้วงลุกลามไปทั่วอินเดีย เหมือนคราบน้ำมันที่ไม่ยอมจางหาย จากปัตนาและมุมไบไปจนถึงกัว ครอบครัวของเด็กที่ฆ่าตัวตายเพราะเหตุข้อสอบรั่วเข้าร่วมประท้วงด้วย เกษตรกรที่เคยประท้วงยาวนานทั้งปีที่ชายแดนเดลีในปี 2021 (พ.ศ. 2564) กลับมาจากปัญจาบพร้อมอาหาร เสบียง และอาสาสมัครเพิ่มเติม สื่อสังคมออนไลน์เต็มไปด้วยคลิปวิดีโอของอดีตผู้ลงคะแนนให้พรรคภารติยะชนตะ (Bharatiya Janata Party) ของโมดีที่เข้าร่วมการประท้วง
เพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังตำรวจสลายพื้นที่ประท้วง เหล่า "แมลงสาบมรสุม" ก็กลับมาที่จันตาร์มันตาร์ในคืนเดียวกัน หลังผ่านวันอันวุ่นวายที่พยายามฝ่าไปให้ถึงรัฐสภา
สิ่งที่เริ่มต้นจากข้อพิพาทเรื่องการศึกษาได้กลายเป็นช่วงเวลาแห่งการต่อต้านในวงกว้าง ไม่มีข้อสงสัยอีกต่อไปว่าการเลือกตั้งและระบบการเมืองของอินเดียถูกบิดเบือนผ่านการโกงคะแนนเสียง การซื้อขายเสียง คำพูดสร้างความเกลียดชัง การบังคับให้แปรพักตร์ทางการเมือง และการใช้สถาบันของรัฐในทางที่ผิด การบิดเบือนคะแนนเสียงเพียงอย่างเดียวก็ทำให้ยุคภาวะฉุกเฉินสมัยอินทิรา คานธี ระหว่างปี 1975-1977 (พ.ศ. 2518-2520) ที่สิทธิประชาธิปไตยถูกระงับ ดูเหมือนจะยังดีกว่าเสียอีก
รัฐมนตรีศึกษาธิการปฏิเสธที่จะลาออก รัฐมนตรีสาธารณสุขของรัฐราชสถานกลับโทษพ่อแม่ที่ให้ยาลูกเกินขนาด แทนที่จะให้ผู้ผลิตยาแก้ไอไม่ได้มาตรฐานรับผิดชอบต่อการเสียชีวิตของเด็กทั้งในอินเดียและทั่วโลก รัฐมนตรีปิโตรเลียมกล่าวว่าราคาน้ำมันจะไม่ลดลง แม้ราคาน้ำมันดิบโลกจะร่วงลงอย่างหนักก็ตาม ส่วนรัฐมนตรีคลังตอบโต้คำร้องเรียนเรื่องราคาหัวหอมที่พุ่งสูงด้วยการบอกว่าตนเองไม่กินหัวหอม
โมดีปกครองรัฐบาลที่เปื้อนคราบอื้อฉาวจนสูญเสียความชอบธรรมไปแล้ว
ตลอดสามสมัยที่ผ่านมา เขาไม่เคยยอมรับความรับผิดชอบแม้แต่น้อยต่อวิกฤตใดๆ ที่เกิดกับประชาชนอินเดียในยุคของเขา ไม่ว่าจะเป็นโควิด-19 การยกเลิกใช้ธนบัตร การเพิกถอนมาตรา 370 ความรุนแรงในรัฐมณีปุระ และภาวะเงินเฟ้อ ทุกครั้งที่ถูกท้าทาย เขากลับยิ่งห่างไกลจากหลักการประชาธิปไตยที่อินเดียก่อตั้งขึ้นมา
ในปี 2019 (พ.ศ. 2562) เมื่อเขาผลักดันกฎหมายแก้ไขสัญชาติผ่านรัฐสภาโดยไม่มีการถกเถียงอย่างจริงจัง ประชาชนก็ลุกฮือด้วยความโกรธแค้นในทำนองเดียวกัน การประท้วงที่ตามมาสะท้อนสถานการณ์ปัจจุบัน แต่ถูกตัดจบลงด้วยการระบาดของโควิด-19 รัฐบาลโมดีประกาศล็อกดาวน์ทั่วประเทศตอนที่อินเดียมีผู้ป่วยยืนยันเพียงกว่า 500 ราย จับกุมผู้ประท้วง และรื้อถอนพื้นที่ชุมนุม
นี่คือวิกฤตครั้งใหญ่ที่สุดในตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของเขา และในเส้นทางการเมืองทั้งหมดของเขา
โมดีไม่เคยแพ้การเลือกตั้งเลยนับตั้งแต่ลงสมัครครั้งแรกในปี 2002 (พ.ศ. 2545) ก่อนหน้านั้นเขาได้รับการแต่งตั้ง ไม่ใช่การเลือกตั้ง ให้เป็นมุขมนตรีรัฐคุชราตในปี 2001 (พ.ศ. 2544) นับจากนั้นเขาดำรงตำแหน่งมุขมนตรีสามสมัยติดต่อกัน ตามด้วยนายกรัฐมนตรีอีกสามสมัยติดต่อกัน พร้อมกับบิดเบือนสนามการเลือกตั้งให้เป็นประโยชน์กับตัวเองซ้ำแล้วซ้ำเล่า
สองวันแรกของสมัยประชุมมรสุมของรัฐสภาจบลงโดยที่โมดีไม่ได้กล่าวถึงประเด็นการปฏิรูปการศึกษาด้วยตัวเอง วันที่สาม ขณะการประท้วงทวีความรุนแรงขึ้น โมดีก็ไม่ปรากฏตัว สำหรับเขา ทุกอย่างเป็นความผิดของพรรคคองเกรสแห่งชาติอินเดีย หรือความผิดของประชาชน หรืออิทธิพลจากต่างชาติ มันเป็นความรับผิดชอบของคนอื่นเสมอ
แต่ครั้งนี้ กลยุทธ์นั้นอาจใช้ไม่ได้ผล
เขาไม่เคยเผชิญฝ่ายค้านที่รวมพลังกัน หลากหลาย อ่อนเยาว์ และโกรธแค้นเท่าครั้งนี้มาก่อน
นักศึกษาคาดหวังให้รัฐมนตรีศึกษาธิการรับผิดชอบ และโดยนัยก็รวมถึงโมดีด้วย เพียงแค่การเดินขบวนก็ถูกผู้จัดงานยกให้เป็นช่วงเวลาประวัติศาสตร์ของอินเดียอย่างสมเหตุสมผล การประท้วงครั้งนี้ยืนอยู่บนไหล่ของขบวนการชาฮีนบาฆ (Shaheen Bagh) และการประท้วงของเกษตรกร และได้กลายเป็นการลุกฮือไปแล้ว
จนถึงตอนนี้ ทุกการตัดสินใจของรัฐบาล ตั้งแต่การกักตัววังชุกไปจนถึงการปราบปรามผู้ประท้วง กลับส่งผลย้อนกลับ ยิ่งเสริมความมุ่งมั่นของพวกเขา
สัปดาห์นี้ แม้จะวุ่นวาย แต่ก็ตรงข้ามอย่างสิ้นเชิงกับยุคของโมดีที่เห็นความเป็นภราดรภาพและความสามัคคีที่แท้จริงระหว่างประชาชนถูกกัดกร่อนอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ฉันสงสัยอยู่เสมอว่าทำไมเรายังคงคิดว่าตัวเองเป็นชาติเดียวกัน ชาตินี้จะเป็นอะไรถ้าไม่มีแคชเมียร์ ไม่มีการเคลื่อนไหวของนักศึกษา ไม่มีมหาตมะ คานธี หรือไม่เข้าใจว่าราชวงศ์โมกุลปกครองอย่างไรและอังกฤษทำอะไรไว้บ้าง ความรู้สึกเป็นหนึ่งเดียวที่หยั่งรากจากค่านิยมร่วมกันและสูญหายไปในปี 2014 (พ.ศ. 2557) กลับปรากฏขึ้นอีกครั้งที่จันตาร์มันตาร์
ตรงข้ามกับความรุนแรงที่พวกเขาเผชิญ นักศึกษากลับมายังพื้นที่ประท้วง ทำความสะอาดพื้นที่ ช่วยเหลือกันและกัน และบันทึกความโหดร้ายที่ตำรวจเดลีก่อขึ้น ส่วนวังชุกยังคงอดอาหารประท้วงต่อในโรงพยาบาล
เมื่อหนึ่งเดือนก่อน มีเพียงกลุ่มนักศึกษาเล็กๆ ตั้งแคมป์อยู่ในนิวเดลี วันนี้ทั้งประเทศยืนเคียงข้างพวกเขา เมื่อตำรวจตั้งแผงกั้น พวกเขาก็ขโมยแผงกั้นนั้นมา เมื่อเจ้าหน้าที่ใช้ปืนฉีดน้ำ พวกเขาก็เปลี่ยนมันให้กลายเป็นงานปาร์ตี้เต้นรำ เมื่อตำรวจล้อมด้วยเชือก ผู้ประท้วงก็เริ่มเล่นชักเย่อ
ผู้บริจาคนิรนามใช้แอปส่งอาหารเพื่อส่งอาหารและน้ำให้นักศึกษาผู้ประท้วง แพทย์อาสาสมัครเข้ามารักษาผู้บาดเจ็บ คนอื่นๆ ทำวิดีโอแนะนำข้อควรระวังสำหรับผู้ประท้วงในวันข้างหน้า ร้องเพลง ท่องบทกวี และเตรียมพร้อมรับมือกับสิ่งที่จะเกิดขึ้น
โมดียังคงอยู่ในอำนาจ และยังคงปฏิเสธที่จะพบผู้ประท้วง ขอโทษ หรือปลดรัฐมนตรีศึกษาธิการ ศาลยังคงสนับสนุนทฤษฎีสมคบคิดที่ว่าการประท้วงได้รับเงินทุนจากต่างชาติ กระทรวงมหาดไทยขยายอำนาจตำรวจในการจับกุมผู้ประท้วง โดยถือว่าการชุมนุมเป็น "ภัยคุกคามความมั่นคงแห่งชาติ" มีรายงานที่น่ากังวลเกี่ยวกับการระดมกำลังกึ่งทหารขนาดใหญ่ และการนำเจ้าหน้าที่จากโกลกาตาและแคชเมียร์เข้ามาเพื่อสลายการชุมนุมที่จันตาร์มันตาร์
แต่เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2014 ที่ความกลัวได้สลับข้างแล้ว
tag:#India #NarendraModi #Protest #อินเดีย #การเมือง #GenZ #ประท้วง #สิทธิมนุษยชน #ข่าวต่างประเทศ #WorldNews #FarangThai
