ทำไมปีนี้แผ่นดินไหวถึงดูเหมือนถี่ขึ้น ทั้งที่ตัวเลขจริงยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ

ทำไมปีนี้แผ่นดินไหวถึงดูเหมือนถี่ขึ้น ทั้งที่ตัวเลขจริงยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ

ถ้าใครรู้สึกว่าปีนี้ข่าวแผ่นดินไหวโผล่มาบนหน้าฟีดถี่ผิดปกติ ไม่ได้คิดไปเองคนเดียวแน่นอน เพราะตั้งแต่ต้นปี พ.ศ. 2569 (2026) โลกเราสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ตั้งแต่ 7.0 ขึ้นไปมาแล้วสิบครั้ง แต่สิ่งที่น่าสนใจคือตัวเลขนี้ยังใกล้เคียงค่าเฉลี่ยระยะยาวที่ประมาณ 15 ครั้งต่อปี เท่ากับว่าโลกไม่ได้ไหวถี่ขึ้นจริง แต่ความรู้สึกว่ามันหนักกว่าเดิมมาจากอย่างอื่น

จุดที่ต่างไปจากปีก่อน ๆ คือรอบนี้แรงสั่นสะเทือนหลายลูกดันไปโป๊ะเอาพื้นที่ที่มีประชากรอยู่หนาแน่นและมีจุดศูนย์กลางตื้นเป็นพิเศษ ผลลัพธ์เลยออกมาเป็นความสูญเสียที่หนักกว่าค่าเฉลี่ยทั่วไปมาก โดยเฉพาะในอเมริกาใต้ที่กลายเป็นจุดโฟกัสของปีนี้

เวเนซุเอลา เหตุการณ์ที่ร้ายแรงที่สุดของปี

วันที่ 24 มิถุนายนที่ผ่านมา เวเนซุเอลาเจอแผ่นดินไหวคู่แฝดแบบไม่ทันตั้งตัว แผ่นดินไหวขนาด 7.2 เกิดขึ้นก่อน แล้วห่างกันแค่ 39 วินาที ก็ตามมาด้วยลูกใหญ่ขนาด 7.5 ซึ่งกลายเป็นแผ่นดินไหวที่คร่าชีวิตคนมากที่สุดของปีนี้ทันที ยอดผู้เสียชีวิตยืนยันแล้วอย่างน้อย 6,301 คน บาดเจ็บเข้าโรงพยาบาลอีกกว่า 73,300 คน และยังมีอีกจำนวนมากที่สูญหาย ในรัฐลากวยรา (La Guaira) เพียงรัฐเดียว อาคารบ้านเรือนพังถล่มไปแล้วราว 80 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่การประเมินผ่านดาวเทียมชี้ว่าโครงสร้างที่เสียหายหรือถูกทำลายทั่วภาคเหนือของเวเนซุเอลาและกรุงการากัสมีมากกว่า 58,000 หลัง องค์การอนามัยแห่งภูมิภาคอเมริกา (PAHO/WHO) ยังคงเดินหน้าประสานความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมต่อเนื่อง เพราะระบบสาธารณสุขในพื้นที่ถูกตัดขาดและของใช้จำเป็นขาดแคลนหนัก

อินโดนีเซีย เหตุการณ์ล่าสุดที่เพิ่งเกิดสด ๆ ร้อน ๆ

วันที่ 14 ถึง 15 สิงหาคมที่เพิ่งผ่านมา พื้นที่ฟลอเรส (Flores) ทางตะวันออกของอินโดนีเซียเจอแผ่นดินไหวขนาด 7.7 จุดศูนย์กลางตื้นมาก ทำให้เกิดความตื่นตระหนกเรื่องสึนามิไปทั่วพื้นที่ชายฝั่ง มีผู้เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 38 คน และมีดินถล่มขนาดใหญ่ฝังบ้านเรือนในหมู่บ้านเรียวก์ (Reok) เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นไม่ถึงเดือนหลังจากโคลอมเบียเพิ่งเจอแผ่นดินไหวรุนแรงไปหมาด ๆ

โคลอมเบีย แผ่นดินไหวแรงที่สุดในรอบสิบปี

วันที่ 10 สิงหาคม แผ่นดินไหวขนาด 7.4 จุดศูนย์กลางตื้นถล่มพื้นที่โชโก (Chocó) และเมืองกาลี (Cali) ทำให้มีผู้เสียชีวิตแล้ว 288 คน รัฐบาลประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินระดับชาติทันที เพราะนี่คือแผ่นดินไหวที่รุนแรงที่สุดของประเทศในรอบสิบปี ตัวเมืองกาลี เปเรรา และมานิซาเลสเจอความเสียหายหนัก โรงพยาบาลบางส่วนในกาลีถล่มลงมา สนามบินภูมิภาคต้องปิดตรวจสอบรันเวย์ชั่วคราว ขณะที่ดินถล่มและถนนบนภูเขาที่ขาดยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญของทีมกู้ภัยจาก International Medical Corps และ Save the Children

ฟิลิปปินส์ แรงที่สุดตามตัวเลข แต่ความสูญเสียน้อยกว่าที่คิด

ถ้านับกันตามขนาดล้วน ๆ แผ่นดินไหวขนาด 7.8 ที่ถล่มนอกชายฝั่งมินดาเนา (Mindanao) เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน คือลูกที่แรงที่สุดของปีนี้ มีผู้เสียชีวิต 107 คน แต่เพราะจุดศูนย์กลางอยู่ลึกถึง 57 กิโลเมตรและอยู่ไกลจากฝั่ง ความเสียหายเลยไม่หนักเท่าที่ตัวเลขแมกนิจูดบ่งบอก

ตองกาและมาเลเซีย แรงสูงแต่แทบไม่กระทบใคร

ในทางกลับกัน แผ่นดินไหวขนาด 7.5 ใกล้เกาะวาวาอู (Vava'u) ของตองกาเมื่อ 24 มีนาคม กับแผ่นดินไหวขนาด 7.1 นอกชายฝั่งซาบาห์ (Sabah) ของมาเลเซียเมื่อ 22 กุมภาพันธ์ ทั้งสองครั้งไม่มีผู้เสียชีวิตเลยแม้แต่คนเดียว เหตุผลเพราะจุดศูนย์กลางอยู่ลึกมาก โดยเฉพาะมาเลเซียที่ลึกถึงเกือบ 620 กิโลเมตร พลังงานส่วนใหญ่เลยถูกดูดซับไปก่อนจะขึ้นมาถึงผิวโลก

สรุปภาพรวมปี พ.ศ. 2569

ถึงตอนนี้ยอดผู้เสียชีวิตจากแผ่นดินไหวทั่วโลกรวมอยู่ที่ 6,810 คน ซึ่งส่วนใหญ่มาจากเหตุการณ์เดียวในเวเนซุเอลา สิ่งที่บทเรียนนี้บอกเราคือ ขนาดแผ่นดินไหวอย่างเดียวไม่ได้เป็นตัวตัดสินความรุนแรงของภัยพิบัติ ปัจจัยที่สำคัญพอ ๆ กันคือความลึกของจุดศูนย์กลาง ความหนาแน่นของประชากรในพื้นที่ และมาตรฐานการก่อสร้างอาคาร อย่างกรณีของญี่ปุ่นที่เจอแผ่นดินไหวขนาด 7.4 เมื่อ 20 เมษายน แทบไม่มีความเสียหายร้ายแรงเลย เพราะโครงสร้างพื้นฐานถูกออกแบบมาให้รองรับแรงสั่นสะเทือนได้ดี

ประเด็นสำคัญ:

• ปีนี้มีแผ่นดินไหวขนาด 7.0 ขึ้นไปทั่วโลกแล้วสิบครั้ง ใกล้เคียงค่าเฉลี่ยปกติ
• เหตุการณ์ที่เวเนซุเอลาเมื่อ 24 มิถุนายน เป็นแผ่นดินไหวคู่ที่ร้ายแรงที่สุดของปี เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 6,301 คน
• ความรุนแรงของความเสียหายขึ้นอยู่กับความลึกของจุดศูนย์กลางและความหนาแน่นของประชากร ไม่ใช่แค่ตัวเลขแมกนิจูด
• ผู้ที่สนใจติดตามสถานการณ์แผ่นดินไหวแบบเรียลไทม์สามารถดูได้ผ่านแผนที่ของ USGS

tag:#แผ่นดินไหว #ภัยพิบัติ #เวเนซุเอลา #โคลอมเบีย #อินโดนีเซีย #ฟิลิปปินส์ #ข่าวต่างประเทศ #FarangThai