เจาะแผนอิสราเอลขยายนิคมยิว หวังพลิกโฉมเวสต์แบงก์

ระหว่างพิธีที่นิคมแห่งหนึ่งในเวสต์แบงก์ที่ถูกยึดครองเมื่อเดือนกันยายนปีที่แล้ว นายกรัฐมนตรีอิสราเอลแสดงเจตนารมณ์ชัดเจน "เราจะทำตามคำมั่นสัญญาว่าจะไม่มีรัฐปาเลสไตน์" เบนจามิน เนทันยาฮู (Benjamin Netanyahu) กล่าว "ที่นี่เป็นของเรา"

เขากำลังลงนามข้อตกลงเดินหน้าขยายนิคมในพื้นที่ที่เรียกว่า E1 ทางตะวันออกของเยรูซาเล็ม (Jerusalem)

ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา การเปิดประมูลก่อสร้างบ้านนิคมราว 1,200 หลังบนที่ดินยุทธศาสตร์สำคัญนี้ ก่อให้เกิดเสียงประณามอย่างกว้างขวาง

นิคมทั้งหมดถือเป็นสิ่งผิดกฎหมายระหว่างประเทศ และภายใต้แรงกดดันจากทั่วโลก อิสราเอลระงับแผนก่อสร้างในพื้นที่นี้มานานหลายทศวรรษ

หลังการประกาศล่าสุด เลขาธิการสหประชาชาติระบุว่าแผนดังกล่าวเป็น "ภัยคุกคามต่อการดำรงอยู่" ของรัฐปาเลสไตน์ในอนาคต ขณะที่แถลงการณ์ร่วมของอังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี และแคนาดา ระบุว่าแผนดังกล่าว "ยอมรับไม่ได้" และจะ "ตอกลิ่มแบ่งเวสต์แบงก์ออกเป็นสองส่วน" ซึ่งสหภาพยุโรปก็มีความเห็นไปในทางเดียวกัน

มาห์มุด อับบาส (Mahmoud Abbas) ประธานาธิบดีทางการปาเลสไตน์ ต้อนรับท่าทีดังกล่าว พร้อมเรียกร้องให้ประเทศที่ร่วมลงนามดำเนิน "มาตรการที่เป็นรูปธรรมเพื่อยุติการดำเนินแผน E1"

เวสต์แบงก์ พร้อมกับกาซาและที่ราบสูงโกลัน ถูกอิสราเอลยึดครองระหว่างสงครามปี 1967 (พ.ศ. 2510) กับกลุ่มพันธมิตรรัฐอาหรับ และอิสราเอลควบคุมพื้นที่นี้มาโดยตลอดนับแต่นั้น

ในฐานะดินแดนที่ถูกยึดครอง กฎหมายระหว่างประเทศห้ามอิสราเอลตั้งถิ่นฐานในพื้นที่นี้ แต่กระนั้นจำนวนชาวอิสราเอลที่อาศัยอยู่ที่นั่นกลับเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ อิสราเอลสร้างนิคมแล้วราว 160 แห่งเป็นที่อยู่อาศัยของชาวยิวถึง 700,000 คน นับตั้งแต่ปี 1967

การก่อสร้างนิคมเร่งความเร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัดตั้งแต่ปี 2022 (พ.ศ. 2565) เมื่อเนทันยาฮูกลับสู่อำนาจนำโดยรัฐบาลผสมฝ่ายขวาที่สนับสนุนนิคม และยิ่งทวีความรุนแรงขึ้นหลังสงครามกาซาเริ่มต้น จากเหตุโจมตีอิสราเอลของกลุ่มฮามาสเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 (พ.ศ. 2566)

ตัวอย่างหนึ่งคือนิคมโซฟิม (Tzofim) ทางตะวันตกเฉียงเหนือของดินแดน ซึ่งทีมตรวจสอบข้อเท็จจริง BBC Verify วิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียมพบว่ามีการก่อสร้างอาคารใหม่ราว 185 หลังนับตั้งแต่ปี 2022

รูปแบบเดียวกันนี้ยังเห็นได้รอบนิคมโคชาฟ ฮาชาฮาร์ (Kochav Hashahar) ที่นิคมเดิมขยายตัวออกไปหลายทิศทาง พร้อมสร้างถนน บ้านเรือน และด่านตั้งถิ่นฐานใหม่บนที่ดินโดยรอบ

มีด่านตั้งถิ่นฐานหลายร้อยแห่งที่ผิดกฎหมายทั้งตามกฎหมายอิสราเอลและกฎหมายระหว่างประเทศ ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ทศวรรษ 1990 โดยหลายสิบแห่งได้รับการรับรองสถานะถูกกฎหมายย้อนหลังจากรัฐบาล

บางทีนิคมที่สร้างความขัดแย้งมากที่สุดคือนิคม E1 ที่กล่าวมาข้างต้น เพื่อเข้าใจเหตุผล ต้องดูแผนที่ตำแหน่งที่ตั้งที่เสนอไว้

โครงการนี้จะแบ่งเวสต์แบงก์ออกเป็นสองส่วนโดยพฤตินัย และตัดขาดเยรูซาเล็มตะวันออกจากดินแดนส่วนที่เหลือ ฝ่ายคัดค้านโครงการเตือนว่าจะปิดกั้นการก่อตั้งรัฐปาเลสไตน์อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะจะตัดขาดเวสต์แบงก์ตอนเหนือออกจากตอนใต้ และขวางการพัฒนาพื้นที่เมืองต่อเนื่องของปาเลสไตน์ที่เชื่อมรามัลเลาะห์ (Ramallah) เยรูซาเล็มตะวันออก และเบธเลเฮม (Bethlehem) เข้าด้วยกัน

กลุ่ม Peace Now องค์กรเฝ้าระวังต่อต้านการตั้งนิคมของอิสราเอล ที่ยื่นฟ้องคัดค้านแผนดังกล่าวในชั้นศาล ระบุว่า "รัฐบาลกำลังพยายามเซ็นสัญญากับผู้รับเหมาก่อนการเลือกตั้ง (เดือนตุลาคมที่จะถึงนี้) เพื่อให้รัฐบาลชุดต่อไปยกเลิกการก่อสร้างได้ยากขึ้นมาก"

ไม่ใช่แค่นิคมเท่านั้นที่ขยายตัว ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ความรับผิดชอบส่วนใหญ่ในการบริหารเวสต์แบงก์ได้เปลี่ยนจากการควบคุมโดยฝ่ายทหารมาเป็นหน่วยงานพลเรือนที่นำโดยเบซาเลล สโมทริช (Bezalel Smotrich) รัฐมนตรีคลังฝ่ายขวาจัดของประเทศ

การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้จำนวนถนนที่ตัดผ่านเวสต์แบงก์เพิ่มขึ้นอย่างมาก เชื่อมนิคมต่าง ๆ เข้าด้วยกันแต่กลับตัดผ่านเมืองและหมู่บ้านปาเลสไตน์ ซึ่งสโมทริชระบุว่า "ช่วยให้มั่นใจว่านิคมจะไม่ใช่แค่เรื่องบนกระดาษ แต่จะถูกสร้างขึ้นจริงบนพื้นดิน"

เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา รัฐบาลอิสราเอลประกาศงบประมาณกว่า 1,000 ล้านเชเกล (ราว 360 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือ 246 ล้านปอนด์) สำหรับสร้างถนนใหม่ในเวสต์แบงก์ โดยมีเป้าหมาย "เสริมความแข็งแกร่งในการควบคุมดินแดน" ตามแถลงการณ์ทางการ

นอกจากนี้ยังมีความรุนแรงจากผู้ตั้งถิ่นฐานต่อชาวปาเลสไตน์ที่ทวีความรุนแรงขึ้น เมื่อเร็ว ๆ นี้ บ้านชาวปาเลสไตน์ 2 หลังถูกผู้ตั้งถิ่นฐานปิดล้อม ตัดน้ำและไฟฟ้า จนไมค์ ฮักคาบี (Mike Huckabee) เอกอัครราชทูตสหรัฐฯ ซึ่งปกติเป็นผู้สนับสนุนนิคมอย่างแข็งขัน ต้องออกมาประณามการโจมตีดังกล่าวว่าเป็น "การกระทำที่เป็นอาชญากรรมและการก่อการร้าย"

ทั้งหมดนี้รวมกันสร้างความกังวลในหมู่ชาวปาเลสไตน์ในเวสต์แบงก์และผู้สนับสนุนการก่อตั้งรัฐปาเลสไตน์ว่า "ข้อเท็จจริงบนพื้นดิน" จะทำให้แนวคิดนี้เป็นไปไม่ได้อีกต่อไป

ตามความเห็นของรัฐมนตรีอิสราเอลระดับสูงบางคน นั่นคือยุทธศาสตร์ที่แท้จริง เมื่อปี 2024 (พ.ศ. 2567) สโมทริชเคยกล่าวว่าการสร้าง E1 จะช่วย "สถาปนาอธิปไตยในยูเดียและซามาเรีย (ชื่อที่อิสราเอลใช้เรียกเวสต์แบงก์ที่ถูกยึดครอง) โดยเริ่มจากพื้นดินก่อน แล้วจึงตามด้วยกฎหมาย... ภารกิจในชีวิตของผมคือการขัดขวางการก่อตั้งรัฐปาเลสไตน์"

ข่าวล่าสุดที่มีการเปิดประมูลก่อสร้าง E1 เกิดขึ้นเพียงไม่กี่เดือนก่อนการเลือกตั้งที่มีนัยสำคัญและแข่งขันสูงในอิสราเอลช่วงเดือนตุลาคม

เบนจามิน เนทันยาฮูและพันธมิตรในรัฐบาลผสม หวังว่าท่าทีเช่นนี้จะได้ใจฐานเสียงของตนและเพิ่มโอกาสชนะการเลือกตั้ง หากทำไม่สำเร็จ พวกเขาอาจเชื่อว่าการขยายนิคมได้สร้าง "ข้อเท็จจริงบนพื้นดิน" ใหม่ ๆ ที่ไม่อาจย้อนกลับได้แล้ว

ที่มา BBC

tag:#อิสราเอล #WestBank #นิคมยิว #BenjaminNetanyahu #BezalelSmotrich #ปาเลสไตน์ #E1 #ตะวันออกกลาง #ข่าวต่างประเทศ #WorldNews #FarangThai