คนดื่มคาเฟอีนหนักหลับลึกขึ้นในบางช่วง แต่ผู้เชี่ยวชาญบอกว่ามีข้อแม้
วันที่นอนน้อย การคว้าเครื่องดื่มคาเฟอีนมาประคองตัวเองก็เป็นเรื่องธรรมดา บางวันอาจมากกว่าหนึ่งแก้ว ผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนหลับย้ำมาตลอดว่าคาเฟอีนมากเกินไปทำให้พักผ่อนยากขึ้น แต่งานวิจัยที่ตีพิมพ์ล่าสุดในวารสาร Journal of Psychopharmacology ชี้ว่าการดื่มคาเฟอีนมากอาจมีข้อดีเล็ก ๆ คือช่วยให้การนอนบางด้านดีขึ้น
ผลการศึกษามีข้อจำกัดหลายข้อ และทุกสัญญาณยังบอกว่าคนที่ดื่มคาเฟอีนหนักในแต่ละวันควรลดลง แต่ถ้านอนไม่พอมาทั้งคืนและต้องพึ่งกาแฟเพื่อผ่านวันนี้ไปให้ได้ ก็ถือว่ามีข้อดีอยู่บ้าง
งานวิจัยพบอะไร
นักวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลของผู้เข้าร่วมกว่า 485,000 คนจาก UK Biobank และอีก 1,700 คนจากกลุ่มศึกษา HypnoLaus UK Biobank เป็นฐานข้อมูลชีวการแพทย์ที่ดำเนินมานาน ส่วน HypnoLaus เป็นการศึกษาของสวิตเซอร์แลนด์ที่มีข้อมูลด้านพันธุกรรม การบริโภคคาเฟอีน และการนอนหลับ
ผลการวิเคราะห์พบว่า คะแนนคุณภาพการนอนที่ผู้เข้าร่วมประเมินเอง และการที่ระบุว่าเป็นคนตื่นเช้าหรือคนหลับดึก ไม่ขึ้นกับปริมาณคาเฟอีนที่ดื่มต่อวัน แต่ตามแบบจำลองทางสถิติ การดื่มเครื่องดื่มคาเฟอีนตั้งแต่สี่แก้วขึ้นไป เช่น กาแฟ ชา และน้ำอัดลม สัมพันธ์กับเวลานอนรวมที่สั้นกว่ากลุ่มที่ดื่มสามแก้วหรือน้อยกว่า
แต่มีข้อสังเกตที่น่าแปลกใจ คือผู้ที่ดื่มคาเฟอีนมากมีความลึกของการนอนหลับแบบไม่มีการกลอกตาเร็ว (NREM) มากกว่ากลุ่มที่ดื่มน้อย ความลึกของ NREM คือระดับที่คนเราหลับลึกขึ้นขณะเปลี่ยนจากหลับตื้นเป็นหลับลึก
พูดง่าย ๆ คือ คนที่ดื่มคาเฟอีนมากนอนโดยรวมน้อยกว่า แต่กลับหลับลึกขึ้นในบางช่วงของคืน นักวิจัยเขียนสรุปว่า ข้อมูลแสดงว่าการบริโภคคาเฟอีนสูงเป็นประจำเปลี่ยนลักษณะการนอนของประชากรทั่วไป โดยยังคงหลักการสำคัญของการควบคุมวงจรหลับตื่นไว้ ซึ่งอาจเป็นผลจากการปรับตัว
มีปัญหาการนอนอยู่ คาเฟอีนช่วยหรือทำร้าย
อาจตีความง่าย ๆ ว่าถ้านอนไม่พอ ดื่มคาเฟอีนเยอะขึ้นก็ดีต่อการนอน แต่แพทย์ด้านการนอนหลับยืนยันว่าไม่ใช่แบบนั้น
เบธ มาโลว์ (Beth Malow) นักประสาทวิทยาและหัวหน้าแผนกโรคการนอนหลับของ Vanderbilt Health กล่าวว่า การที่ NREM เพิ่มขึ้นน่าจะเป็น "กลไกชดเชยการนอนที่ลดลงโดยรวมจากการใช้คาเฟอีน"
ดับเบิลยู. คริสโตเฟอร์ วินเทอร์ (W. Christopher Winter) นักประสาทวิทยาและแพทย์เวชศาสตร์การนอนหลับจาก Charlottesville Neurology and Sleep Medicine ชี้ว่างานวิจัยนี้ยังสนับสนุนว่าการใช้คาเฟอีนมากสัมพันธ์กับเวลานอนที่ลดลง
วินเทอร์เสริมว่าผลนี้ไม่ได้แปลว่าดื่มคาเฟอีนมากแล้วจะได้หลับ REM เข้มข้นขึ้น "การอดนอนมักทำให้เกิดรูปแบบการนอน REM ที่เข้มข้นขึ้น ซึ่งเรียกว่า REM rebound" คนที่อดนอนมักหลับลึกและต่อเนื่องกว่าเดิม เพราะร่างกายพยายามชดเชยการนอนที่ขาดไป
สิ่งที่ควรจำไว้
สรุปคือ ดื่มคาเฟอีนมากขึ้นไม่ได้ทำให้หลับดีขึ้น วินเทอร์ระบุว่าข้อมูลนี้ยังสอดคล้องกับ "คำแนะนำที่ผ่านการพิสูจน์แล้ว" ที่ผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนพูดกันมาหลายปี คือ "ดื่มกาแฟแต่เช้า ดื่มในปริมาณที่พอเหมาะ และเผื่อเวลากลางคืนให้ได้นอนอย่างเพียงพอ"
ส่วนคนที่อยากหลับลึกขึ้น มาโลว์แนะนำให้ออกกำลังกายมากขึ้น "มีงานวิจัยที่แสดงว่าช่วยเพิ่มความลึกของการนอนหลับได้"
tag:#คาเฟอีน #กาแฟ #การนอนหลับ #นอนไม่พอ #งานวิจัย #สุขภาพ #Caffeine #Coffee #Sleep #SleepHealth #WomensHealth #FarangThai
