พบแมวป่าสายพันธุ์ใหม่ในโบลิเวีย ครั้งแรกในรอบกว่าศตวรรษ
แมวป่าตัวจิ๋วที่อาศัยอยู่ในป่าเมฆของโบลิเวียถูกยืนยันแล้วว่าเป็นสายพันธุ์ใหม่ที่ไม่เคยมีการบันทึกมาก่อน นับเป็นครั้งแรกในรอบกว่าศตวรรษที่มีการตั้งชื่อและอธิบายแมวสายพันธุ์ใหม่อย่างเป็นทางการ
ชาวบ้านในพื้นที่เรียกแมวชนิดนี้ว่า "ทิลกาโย" (Tilcayo) ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มแมวลายเสือที่พบได้ทั่วอเมริกาใต้ ถูกพบในป่ายุงกัส (Yungas) ของโบลิเวีย พื้นที่ภูเขาที่ปกคลุมด้วยเมฆและมีความชื้นสูง ตัวแมวมีขนาดยาวประมาณ 46 เซนติเมตร หนักราว 1.4 กิโลกรัม เล็กกว่าแมวบ้านทั่วไป
ทีมนักวิจัยใช้ข้อมูลทางพันธุกรรมยืนยันว่าแมวชนิดนี้เป็นสายพันธุ์ใหม่จริง และตั้งชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Leopardus tilcayo โดยคงชื่อท้องถิ่นไว้
"ขนของมันเป็นสีน้ำตาลอ่อน... มีลายจุดรูปดอกกุหลาบกระจายไม่เป็นระเบียบทั่วตัว" เปาลา โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์ (Paola Nogales-Ascarrunz) นักสำรวจของ National Geographic และหนึ่งในผู้เขียนงานวิจัยที่เผยแพร่ในวารสาร Current Biology เมื่อวันพฤหัสบดี กล่าว
ข้อมูลเรื่องพฤติกรรมและชีววิทยาของแมวชนิดนี้ยังมีน้อยมาก จากตัวอย่างมูลที่พบซากสัตว์ฟันแทะ นักวิจัยคาดว่าอาจเป็นส่วนหนึ่งของอาหารของมัน ขณะที่กล้องดักถ่ายภาพบ่งชี้ว่าแมวชนิดนี้อาจออกหากินในเวลากลางคืนเป็นหลัก โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์ระบุ
แมวลายเสือถูกจัดเป็น "สปีชีส์ลึกลับ" หมายความว่าไม่สามารถแยกแยะได้ง่ายๆ ด้วยรูปลักษณ์ภายนอกเพียงอย่างเดียว โจนาส เลสโครอาร์ต (Jonas Lescroart) นักชีววิทยาวิวัฒนาการจากมหาวิทยาลัยแอนต์เวิร์ป (University of Antwerp) ในเบลเยียม ผู้ร่วมนำทีมวิจัย กล่าว
เดิมทีแมวลายเสือถูกมองว่าเป็นสายพันธุ์เดียว แต่งานวิจัยทางพันธุกรรมเมื่อหลายสิบปีก่อนเริ่มบ่งชี้ว่าอาจมีมากกว่าหนึ่งสายพันธุ์
เลสโครอาร์ตกล่าวถึงสายพันธุ์ใหม่นี้ว่า "ข้อมูลที่เรามีในขณะนี้จำกัดอยู่แค่แมวที่มีชีวิตสองตัวที่เราตรวจสอบ และภาพจากกล้องดักถ่ายจำนวนไม่มาก"
หนึ่งในแมวที่มีชีวิตอยู่คือตัวผู้อายุ 10 ปี ซึ่งปัจจุบันอาศัยอยู่ที่ศูนย์พักพิงสัตว์ป่าเซนดาเวร์เด (Senda Verde) หลังจากถูกครอบครัวในพื้นที่เลี้ยงไว้ในบ้าน
"สัตว์ที่แตกต่างออกไป"
ความสนใจในแมวตัวนี้เริ่มต้นจากลักษณะที่ไม่ตรงกับคำอธิบายเดิม ซึ่งส่วนใหญ่อ้างอิงจากแมวในบราซิล "เรื่องนี้ทำให้เราสงสัยว่า จริงๆ แล้วแมวลายเสือที่เราพบในโบลิเวียคือแมวชนิดไหนกันแน่" โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์กล่าว
ทีมวิจัยวิเคราะห์ดีเอ็นเอจากแมว 38 ตัวที่เก็บตัวอย่างจากหลายประเทศในอเมริกาใต้ รวมถึงตัวอย่างจากพิพิธภัณฑ์แปดชิ้น ผลการศึกษาพบว่าแมวลายเสือแท้จริงแล้วแยกเป็นห้าสายพันธุ์ทางพันธุกรรม
"เราไม่เคยคาดคิดว่าแมวลายเสือของโบลิเวียตัวนี้จะเป็นสายพันธุ์แยกต่างหาก และไม่มีใครเคยเสนอมาก่อนว่ามันเป็นสัตว์ที่แตกต่าง หรือแม้แต่เป็นสปีชีส์ย่อย" เลสโครอาร์ตกล่าว
ผลวิเคราะห์ทางพันธุกรรมชี้ว่าสายพันธุ์ทิลกาโยแยกตัวออกจากแมวลายเสือชนิดอื่นเมื่อประมาณ 1.4 ล้านปีก่อน
"ยิ่งพบความแตกต่างทางดีเอ็นเอมากเท่าไหร่ เรายิ่งประมาณได้ว่าสายพันธุ์นั้นแยกตัวออกจากกันมานานเท่านั้น" เลสโครอาร์ตกล่าว โดยระบุว่าช่วงเวลาห่างขนาดนี้ถือเป็นเส้นแบ่งระดับสายพันธุ์ในแมวโดยทั่วไป
ทีมวิจัยยังได้อธิบายแมวลายเสือสายพันธุ์ย่อยใหม่ในพื้นที่ยุงกัสของเปรู โดยตั้งชื่อว่า Leopardus tigrinus antisuyo ตามชื่ออันติซูยู (Antisuyo) ภูมิภาคหนึ่งในอาณาจักรอินคาโบราณที่ครอบคลุมพื้นที่นี้
องค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ หรือ IUCN ซึ่งจัดทำบัญชีสถานะการอนุรักษ์สัตว์ ปัจจุบันจัดให้แมวลายเสือเป็นสองสายพันธุ์ที่อยู่ในสถานะ "เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์" และมีจำนวนลดลงต่อเนื่อง
นักวิจัยได้แบ่งปันผลการศึกษานี้กับ IUCN ซึ่งจะพิจารณาแยกประเมินสถานะของทั้งห้าสายพันธุ์ในรอบทบทวนที่จะมาถึง เลสโครอาร์ตระบุว่าสิ่งนี้อาจทำให้เห็นภาพความเสี่ยงที่ชัดเจนขึ้น และสายพันธุ์อย่างทิลกาโยอาจถูกจัดว่าใกล้สูญพันธุ์เมื่อประเมินแยกเดี่ยว
ความจำเป็นในการประเมินที่ชัดเจนขึ้นนี้มีความสำคัญเป็นพิเศษในพื้นที่ยุงกัส ซึ่งเป็นหนึ่งในระบบนิเวศที่ถูกคุกคามมากที่สุดของภูมิภาค
ป่าบนภูเขาแห่งนี้กำลังเผชิญแรงกดดันจากการตัดไม้ทำลายป่า การขยายพื้นที่เกษตรกรรม ไฟป่าที่เกิดจากมนุษย์ และการทำเหมือง โนกาเลส-อัสการ์รุนซ์กล่าว การฟื้นฟูพื้นที่ป่าที่เสียหายจากไฟไหม้ การปกป้องป่าธรรมชาติที่เหลืออยู่ และการรักษาแนวเชื่อมต่อระหว่างถิ่นที่อยู่อาศัย ถือเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ต้องทำ
"การแสดงให้สาธารณชนเห็นว่าแม้แต่ในกลุ่มสัตว์ที่คนรู้จักกันดีอย่างแมว ก็ยังมีสายพันธุ์ใหม่ที่รอการค้นพบ อาจส่งสารสำคัญบางอย่าง" เอดูอาร์โด เอย์ซิริก (Eduardo Eizirik) นักชีววิทยาวิวัฒนาการจากมหาวิทยาลัยคาทอลิกปอนติฟิคัลแห่งริโอกรันเดโดซูล (Pontifical Catholic University of Rio Grande do Sul) ในบราซิล และผู้เขียนหลักของงานวิจัยนี้ กล่าว "ยังมีสายพันธุ์อีกมากมายในโลกที่ยังไม่ถูกค้นพบ และพวกมันมีความเสี่ยงที่จะสูญพันธุ์ไปก่อนที่เราจะได้รู้จักพวกมันเสียอีก"
tag:#แมวป่า #โบลิเวีย #Bolivia #สัตว์ป่า #วิทยาศาสตร์ #NewSpecies #Wildlife #IUCN #อนุรักษ์ธรรมชาติ #NationalGeographic #Science #FarangThai
