เนปาล บังกลาเทศ โมร็อกโก มาดากัสการ์: การประท้วงของ Gen Z ทำอะไรได้บ้าง
โดย เกรกัวร์ โซวาจ
5 เมษายน 2026
หกเดือนหลังคลื่นการประท้วงครั้งใหญ่ที่เขย่าชนชั้นนำทางการเมืองในหลายประเทศทั่วซีกโลกใต้ นักเคลื่อนไหว Gen Z ยังคงสู้ต่อเพื่อความยุติธรรมทางสังคม แม้บางกลุ่มจะล้มรัฐบาลได้สำเร็จ แต่การสร้างทางเลือกทางการเมืองที่ใช้งานได้จริงยังเป็นความท้าทายสำหรับขบวนการที่เกิดขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติเหล่านี้
พวกเขาล้มรัฐบาล ดึงดูดความสนใจจากสื่อทั่วโลก และเบียดตัวเองขึ้นมายืนอยู่แถวหน้าของเวทีการเมืองในหลายประเทศ แต่หกเดือนหลังการประท้วงใหญ่ที่เขย่าเนปาล มาดากัสการ์ และโมร็อกโก ข้อเรียกร้องของผู้ประท้วง Gen Z ที่เชื่อมต่อกันผ่านโลกออนไลน์เหล่านี้ได้รับการตอบสนองมากแค่ไหน? FRANCE 24 พาไปสำรวจผลงานของขบวนการเยาวชนที่ผลักดันความเปลี่ยนแปลงในประเทศต่าง ๆ และดูว่าพวกเขาสามารถยัดข้อเรียกร้องเข้าไปในวาระทางการเมืองได้หรือเปล่า
ความหวังเพื่อการเปลี่ยนแปลงจริง ๆ ในเนปาล
นี่คือเรื่องราวความสำเร็จของ Gen Z เลยล่ะ หลังจากรัฐบาลของ เค.พี. ชาร์มา โอลี ล่มสลายอย่างน่าตื่นตะลึง บาเลนดรา ชาห์ วัย 35 ปี ก็ก้าวขึ้นมาเป็นนายกรัฐมนตรีที่อายุน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์ของประเทศบนเทือกเขาหิมาลัยแห่งนี้เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ซูดาน กูรุง อีกหนึ่งบุคคลสำคัญจากขบวนการประท้วง ก็ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยด้วย
นายกรัฐมนตรีคนใหม่ของเนปาลที่รู้จักกันในชื่อ "บาเลน" เป็นอดีตนายกเทศมนตรีกรุงกาฐมาณฑุและแร็ปเปอร์ที่เก่งเรื่องโซเชียลมีเดีย เขาเข้าสู่วงการเมืองในฐานะเสียงที่กล้าพูดต่อต้านการทุจริต สร้างฐานแฟนคลับที่แข็งแกร่งในหมู่คนรุ่นใหม่ที่เบื่อหน่ายกับความหยุดนิ่งของสถาบันและชนชั้นนำทางการเมืองที่ฝังรากลึกมายาวนาน
สิ่งแรกที่บาเลนทำหลังรับตำแหน่งคือดำเนินการตามรายงานของคณะกรรมการสอบสวนเรื่องการปราบปรามผู้ประท้วงอย่างรุนแรงเมื่อปีที่แล้ว ซึ่งเรียกร้องให้ดำเนินคดีกับผู้รับผิดชอบ อดีตนายกรัฐมนตรีโอลีถูกควบคุมตัวโดยตำรวจ รวมถึงอดีตรัฐมนตรีมหาดไทยด้วย
แต่บาเลนยังทำให้ทั้งประเทศลุ้นต่อไปกับแผนฟื้นฟูเศรษฐกิจที่ซบเซา ทำให้รัฐบาลรับผิดชอบมากขึ้น จัดการปัญหาทุจริต และกระจายความมั่งคั่ง ซึ่งล้วนเป็นข้อเรียกร้องหลักของขบวนการประท้วงที่หนุนให้แร็ปเปอร์คนนี้ขึ้นสู่อำนาจ
"เขาไม่ค่อยให้สัมภาษณ์ ซึ่งไม่ได้สร้างความมั่นใจนัก" เฟย์ซี อิสมาอิล อาจารย์ด้านการเมืองโลกและการเคลื่อนไหวที่มหาวิทยาลัยโกลด์สมิธส์แห่งลอนดอน กล่าว "แต่เขาต้องออกมาพร้อมแผนปฏิบัติการที่ชัดเจนจริง ๆ ว่าจะจัดการกับปัญหาเหล่านี้อย่างเป็นรูปธรรมยังไง เช่น วิกฤตการว่างงานที่ทำให้คนเนปาลเกือบ 2,000 คนต่อวันต้องออกนอกประเทศไปทำงาน"
นายกรัฐมนตรีหนุ่มรับตำแหน่งในช่วงเวลาที่ยากลำบาก สงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่านทำให้ราคาพลังงานพุ่งสูงและกระทบรายได้ของแรงงานเนปาลที่ส่งเงินกลับบ้านจากตะวันออกกลาง
วิกฤตสภาพภูมิอากาศที่เลวร้ายขึ้นก็เป็นอีกความท้าทายใหญ่สำหรับประเทศเล็ก ๆ บนเทือกเขาหิมาลัยที่เปราะบางต่อน้ำท่วมและดินถล่ม
แพ้ในสนามเลือกตั้งในบังกลาเทศ
กลุ่มนักศึกษาที่ล้มรัฐบาลของชีค ฮาซีนา สำเร็จเมื่อปี 2024 ได้นำความรู้สึกใหม่ ๆ มาสู่ภูมิทัศน์การเมืองในช่วงการเลือกตั้งสภาเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ องค์กร Transparency International Bangladesh รายงานว่า 28% ของผู้สมัครมีอายุต่ำกว่า 44 ปี แต่สุดท้าย พรรค Bangladesh Nationalist Party ที่มีมายาวนานและคำสัญญาว่าจะคืนเสถียรภาพให้ประเทศ กลับชนะอย่างถล่มทลาย
"ผมคิดว่าขบวนการ Gen Z ถ้าจะเรียกแบบนั้น มันจับจังหวะได้ถูก และดูเหมือนจะจับความใฝ่ฝันของคนรุ่นใหม่ได้" อิสมาอิลกล่าว "พวกเขาไม่ต้องการสถานะเดิม ๆ และนั่นสำคัญ มันพูดแทนสิ่งที่ผู้คนคิดและคุกรุ่นอยู่ใต้สังคมได้ แต่นั่นต่างจากการมีส่วนร่วมกับการเมืองและนโยบายอย่างแท้จริงมาก"
แม้ข้อเรียกร้องของผู้ประท้วงจะกำหนดทิศทางการถกเถียงสาธารณะเป็นส่วนใหญ่ แต่พรรคการเมืองที่นำโดยคนรุ่นใหม่กลับดิ้นรนที่จะแปลงโมเมนตัมนั้นเป็นชัยชนะในการเลือกตั้ง
"ผลการเลือกตั้งเดือนกุมภาพันธ์ 2026 บ่งชี้ว่าแม้การประท้วงจะเปลี่ยนวาระทางการเมืองได้ แต่ผู้เล่นทางการเมืองเก่าแก่ยังคงมีข้อได้เปรียบเชิงโครงสร้างในสนามเลือกตั้ง" อิมราน อาห์เหม็ด นักวิจัยจากสถาบันเอเชียใต้ศึกษาของมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ เขียนไว้ "ผลงานที่ดีของพรรคที่มีมายาวนานอย่าง Bangladesh Nationalist Party สะท้อนความไว้วางใจในผู้เล่นที่มีประสบการณ์การจัดองค์กรและความสามารถในการบริหาร"
'Gen Z 212' ถูกกดดันหนักในโมร็อกโก
ระหว่างการจับกุมและการคุกคามทางกฎหมาย นักเคลื่อนไหว Gen Z ของโมร็อกโกกำลังถูกไล่ล่าจากทุกทิศทาง บุคคลสำคัญหลายคนจากขบวนการที่เกิดขึ้นเมื่อกันยายนปีที่แล้ว รวมถึงผู้สนับสนุน ถูกจับกุมในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา
เมื่อวันที่ 29 มีนาคม ซูฮัยบ์ กอบลี แร็ปเปอร์ชาวโมร็อกโกวัย 20 ปี ถูกตัดสินจำคุก 8 ปี และปรับ 1,000 ดิรฮัม ในข้อหา "ดูหมิ่นสถาบันตามรัฐธรรมนูญ" และ "เผยแพร่ข้อมูลเท็จ"
ในความเป็นจริง กอบลีถูกจับเพราะเนื้อเพลงที่ประณามการทุจริตของชนชั้นปกครองและวิจารณ์การตัดสินใจของรัฐบาลในการฟื้นความสัมพันธ์กับอิสราเอล เขาเป็นแร็ปเปอร์คนที่สามที่ถูกมองว่าใกล้ชิดกับขบวนการประท้วงที่ถูกจับกุมตั้งแต่การประท้วงเริ่มต้นขึ้น
หนึ่งเดือนก่อนหน้า ซีเน็บ คาร์รูบี สมาชิกกลุ่ม Gen Z 212 France ที่ประกอบด้วยชาวโมร็อกโกในต่างแดน ถูกควบคุมตัวเมื่อเดินทางถึงมาร์ราเกชในข้อหา "ยุยงให้กระทำความผิดบนอินเทอร์เน็ต"
"เรานับได้มากกว่า 5,000 การจับกุม และยังมีคนอยู่ในคุก 2,000 คน ครอบครัวกลัวที่จะออกไปบนถนน เพราะการทำแบบนั้นอาจทำให้คนที่รักได้รับโทษหนักขึ้น" ฮาคิม สิกูก ประธานสาขาราบัตของสมาคมสิทธิมนุษยชนโมร็อกโก กล่าว "ทางการปราบปรามขบวนการอย่างหนัก วันนี้มันอยู่ในสภาพที่เรียกได้ว่าตายทางคลินิกแล้ว"
ขบวนการเยาวชนยังคงรอรัฐบาลทำตามสัญญาที่ให้ไว้หลังการประท้วงบนท้องถนน 3 สัปดาห์ ได้แก่ เพิ่มงบสวัสดิการสังคม ตั้งศูนย์การแพทย์ใหม่ และปรับปรุงโรงพยาบาล 90 แห่ง
ระบบสาธารณสุขกลายเป็นจุดระเบิดความโกรธแค้นในโมร็อกโก ประเทศที่เผชิญกับความเหลื่อมล้ำที่เลวร้ายลงเรื่อย ๆ เมื่อกันยายน 2025 การเสียชีวิตของหญิง 8 คนที่มาคลอดลูกที่โรงพยาบาลฮัสซันที่ 2 ในเมืองอากาดีร์ กลายเป็นชนวนที่จุดไฟความโกรธไปทั่วประเทศ ผลักดันผู้ประท้วงนับพันออกมาบนท้องถนน
มาดากัสการ์ยังลุ้นระทึก
บนเกาะที่ใหญ่ที่สุดในมหาสมุทรอินเดีย เยาวชนมาดากัสการ์ยังคงจับตาดูอย่างตื่นตัว รัฐบาลใหม่ที่แต่งตั้งเมื่อวันที่ 25 มีนาคม ถูกมองด้วยความสงสัยจากขบวนการ Gen Z ที่ปูทางให้การขับไล่ประธานาธิบดี อันดรี ราจูลีนา ออกจากตำแหน่งเมื่อเดือนตุลาคม ไม่แปลกใจเลยว่าทำไม เพราะไม่มีบุคคลจากขบวนการประท้วงคนไหนได้รับการแต่งตั้งเข้าร่วมรัฐบาล ขณะที่รัฐมนตรีส่วนใหญ่จากรัฐบาลก่อนยังอยู่ในตำแหน่ง
ผู้นำรักษาการ พันเอกไมเคิล รันดริอานีรีนา ที่หน่วยทหารของเขาสนับสนุนผู้ประท้วง ได้ให้สัญญาว่าจะจัดการเลือกตั้งภายในปลายปี 2027 และเป็นบุคคลที่ได้รับความเคารพอย่างกว้างขวาง รันดริอานีรีนา ยกธงต่อต้านการทุจริตเป็นเรื่องหลักตั้งแต่ขึ้นสู่อำนาจเมื่อปีที่แล้ว ถึงขั้นให้รัฐมนตรีในคณะรัฐบาลเข้ารับการทดสอบเครื่องจับเท็จแบบบังคับเลยทีเดียว
"เขามีชื่อเสียงเรื่องความซื่อสัตย์ที่ดึงดูดคนจำนวนมาก แต่นี่ไม่ใช่การสนับสนุนอย่างไร้เดียงสา ทุกคนยังคงระวังตัว เพราะแค่แต่งตั้งคนที่มีวาระต่อต้านทุจริตให้มานำรัฐบาลไม่ได้เป็นหลักประกันว่านโยบายต่อต้านทุจริตจะถูกนำไปปฏิบัติจริง" เกตากันดริอานา ราฟิโตสัน ศาสตราจารย์ด้านรัฐศาสตร์และนักวิจัยที่มหาวิทยาลัยคาทอลิกแห่งมาดากัสการ์ และสมาชิก Transparency International กล่าว "ในมาดากัสการ์ หลายคน รวมถึงคนรุ่นใหม่ ตั้งคำถามกับแนวคิดเรื่อง 'การวางรากฐานใหม่' เพราะเรายังห่างไกลจากมันมาก"
จากข้อมูลของธนาคารโลก มาดากัสการ์เป็นหนึ่งในประเทศที่ยากจนที่สุดในโลก แม้จะมีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ แต่สามในสี่ของประชากรบนเกาะยังอยู่ต่ำกว่าเส้นความยากจน
แต่ขบวนการเยาวชนก็ไม่ได้นั่งเฉย นักเคลื่อนไหวได้จัดตั้งเว็บไซต์ เผยแพร่กฎบัตร และวางตัวเป็นผู้สังเกตการณ์กระบวนการวางรากฐานใหม่ของประเทศอย่างเปิดเผย เพื่อรับประกัน "การเปลี่ยนแปลงเชิงระบบอย่างลึกซึ้งในการเผชิญหน้ากับการทุจริต เพื่อสร้างมาดากัสการ์ที่เป็นอิสระและมีอธิปไตย"
แม้จะมีเป้าหมายที่สูงส่ง แต่ขบวนการไม่ค่อยแสดงความต้องการที่จะตั้งตัวเป็นพรรคการเมืองเอง
"หลายคนได้รับตำแหน่งหรือถูกแต่งตั้งเป็นที่ปรึกษา แต่ไม่มีอิทธิพลต่อทิศทางของเหตุการณ์เลย" ราฟิโตสันกล่าว "แต่โดยรวมแล้ว นี่ไม่ใช่สิ่งที่ขบวนการต้องการ เป้าหมายคือให้ความคิดของพวกเขาถูกนำไปพิจารณา และมีที่นั่งบนโต๊ะ ไม่ใช่เข้าไปนั่งในตำแหน่งทางการเมือง"
เยาวชนเคนยาจับตาการเลือกตั้งประธานาธิบดี
ท้องถนนเคนยาเงียบลงแล้ว แต่ Gen Z ยังคงเดินหน้า ขบวนการเพิ่งเปิดตัวแคมเปญระดมคนรุ่นใหม่ให้ลงทะเบียนเลือกตั้งก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2027
แคมเปญนี้ใช้ชื่อว่า #NikoKadi (แปลตรงตัวว่า "ฉันมีบัตรแล้ว" หมายถึงบัตรลงทะเบียนเลือกตั้ง) เป็นแคมเปญบนโซเชียลมีเดียที่แชร์วิดีโอคนรุ่นใหม่ชาวเคนยาอวดบัตรลงทะเบียนเลือกตั้งอย่างภาคภูมิใจ ร้านค้าบางแห่งยังเสนอส่วนลดให้กับคนที่ลงทะเบียนเลือกตั้งด้วย
ขบวนการให้คำมั่นว่าจะจัดการกับปัญหาการไม่ไปใช้สิทธิ์เลือกตั้ง โดยเฉพาะในหมู่เยาวชน ในการเลือกตั้งทั่วไปปี 2022 มีผู้ใช้สิทธิ์เพียง 65% จากผู้มีสิทธิ์ 22.1 ล้านคน ลดลงจาก 78% เมื่อ 5 ปีก่อน สะท้อนความผิดหวังต่อชนชั้นนำทางการเมืองที่เพิ่มขึ้น
เมื่อมิถุนายน 2024 คลื่นการประท้วงที่นำโดยกลุ่มที่เรียกตัวเองว่า "Generation Z" ปะทุขึ้นในประเทศแอฟริกาตะวันออกแห่งนี้ เพื่อตอบโต้การขึ้นภาษีที่ประธานาธิบดี วิลเลียม รูโต ประกาศ การปะทะที่ตามมาเต็มไปด้วยการปล้นสะดม ความรุนแรง และการใช้กำลังเกินกว่าเหตุของตำรวจ มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อยร้อยคนและอีกหลายสิบคนสูญหาย
"เราอยากปรับปรุงระบบ" อาเด็มบา อัลลันส์ นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิพลเมืองวัย 26 ปี ผู้อยู่เบื้องหลังแคมเปญนี้ กล่าว "เราอยากเอาทุกคนในรัฐบาลออกจากตำแหน่ง"
"ความเฉยชาเป็นหนึ่งในอุปสรรคหลัก" เขากล่าวเสริม
#ข่าวต่างประเทศ #ข่าวโลก #ข่าวด่วน #ข่าววันนี้ #ข่าวสาร #ข่าวล่าสุด #ข่าวเด่น #ข่าวสำคัญ #ข่าวระหว่างประเทศ #สถานการณ์โลก #WorldNews #GlobalNews #BreakingNews #NewsUpdate #InternationalNews #NewsToday #TopNews #LatestNews #DailyNews #CurrentEvents #FarangThai #ข่าวฆาตกรรม
