สงครามอิหร่าน: แรงงานอพยพอินเดียเจอวิกฤตแก๊สหุงต้มขาดแคลน ต้องทิ้งเมืองกลับบ้านเกิด

โดย อภิเษก เดย์
8 เมษายน 2026

แรงงานอพยพอินเดียเจอวิกฤตแก๊สหุงต้มขาดแคลน ต้องทิ้งเมืองกลับบ้านเกิด

ทุกเช้า ชกุนตลา เทวี (Shakuntala Devi) และ ชากิบา บีบี (Shakiba Bibi) เพื่อนบ้านกันในชุมชนแออัดของกรุงนิวเดลี (Delhi) เมืองหลวงอินเดีย ออกจากบ้านเดินจากร้านหนึ่งไปอีกร้านเพื่อตามหาถังแก๊สหุงต้ม

เป็นเวลา 3 สัปดาห์แล้วที่ทั้งสองกลับมามือเปล่า

"ถ้ายังเป็นแบบนี้อีกสักสองสามวัน แก๊สในครัวก็จะหมด แล้วเราก็ต้องกลับบ้านที่หมู่บ้านกัน" ชกุนตลากล่าว

ชกุนตลา ชากิบา และเพื่อนบ้านอีกหลายคนที่ร่วมตามหาถังแก๊สด้วยกัน ทำงานเป็นแม่บ้านในย่านชนชั้นกลางใกล้ชุมชนแออัด มีรายได้ราว 15,000 รูปี (ประมาณ 5,800 บาท) ต่อเดือน ครอบครัวของพวกเธออพยพมานิวเดลีจากหมู่บ้านในรัฐอุตตรประเทศ (Uttar Pradesh) และรัฐพิหาร (Bihar) ทางตะวันออก ตลอดช่วงทศวรรษที่ผ่านมา

การหยุดชะงักของการขนส่งทางเรือทั่วโลกจากสงครามในตะวันออกกลางทำให้อุปทานแก๊สหุงต้มในอินเดียตึงตัว หลายคนประสบปัญหาในการเข้าถึงถังแก๊ส LPG (Liquefied Petroleum Gas) ซึ่งเป็นเชื้อเพลิงหุงต้มที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดในประเทศ

อินเดียพึ่งพาการนำเข้า LPG เป็นอย่างมาก ซึ่งส่วนใหญ่ขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) เส้นทางเดินเรือสำคัญที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้ง แม้ตอนนี้อิหร่านจะอนุญาตให้เรืออินเดียผ่านได้แล้ว แต่สถานการณ์ยังไม่แน่นอน และยังมีเรือหลายลำรอเข้าช่องแคบอยู่

รัฐบาลระบุว่าไม่มีการขาดแคลน LPG กำลังเร่งเพิ่มกำลังการผลิตในประเทศ และจัดหาเพิ่มเติมจากสหรัฐฯ รัสเซีย และออสเตรเลีย พร้อมขอให้ประชาชนหยุด "สั่งซื้อถังแก๊สแบบตื่นตระหนก"

แต่แรงงานอพยพในเมืองใหญ่ ซึ่งหลายคนพึ่งพาเครือข่ายนอกระบบในการซื้อแก๊สหุงต้ม บอกว่ายังคงกังวล

BBC พูดคุยกับแรงงานอพยพเกือบ 30 คนในนิวเดลี ซึ่งบอกว่าพวกเขาต้องกลับบ้านที่หมู่บ้านถ้าสถานการณ์ไม่ดีขึ้น

รายงานข่าวและภาพสถานีรถไฟกับสถานีรถบัสที่แน่นขนัดบ่งบอกว่าสถานการณ์เป็นแบบเดียวกันในเมืองอย่างมุมไบ (Mumbai), เบงกาลูรู (Bengaluru), เจนไน (Chennai) และไฮเดอราบาด (Hyderabad) ซึ่งมีแรงงานอพยพจำนวนมากอาศัยและทำงานอยู่ ในบางพื้นที่ การปิดตัวของอุตสาหกรรมสิ่งทอ เครื่องประดับ และเซรามิก ก็บังคับให้คนงานต้องกลับบ้านด้วยเช่นกัน

คนที่กลับไปแล้วบอกว่ากำลังเฝ้าดูสถานการณ์อย่างใกล้ชิดเพื่อตัดสินใจว่าจะกลับมาได้เมื่อไหร่

"ไม่มีแก๊สหุงต้มเลย แม้แต่ร้านอาหารท้องถิ่นก็ปิด ผมดิ้นรนกินข้าววันละสองมื้อ เลยต้องกลับบ้าน" อโศก ยาดาฟ (Ashok Yadav) บอก BBC ทางโทรศัพท์จากหมู่บ้านในเมืองอโยธยา (Ayodhya) รัฐอุตตรประเทศ เขาเคยทำงานในบริษัทจัดเลี้ยงในนิวเดลี

เดือนที่แล้ว รัฐบาลสั่งให้โรงกลั่นจัดลำดับการจ่ายแก๊สให้ครัวเรือนก่อนธุรกิจ ทำให้ร้านอาหารเล็ก ๆ หลายแห่งต้องลดเมนูหรือปิดชั่วคราว เพราะไม่มีกำลังซื้อถังแก๊สเชิงพาณิชย์

การขาดแคลนยังผลักดันให้บางคนหันไปใช้เชื้อเพลิงที่ก่อมลพิษมากกว่า เช่น ฟืน น้ำมันก๊าด และถ่านหิน

สุชิลา เทวี ที่เปิดร้านน้ำชาเล็ก ๆ ในตลาดคึกคักแห่งหนึ่งของนิวเดลี บอกว่าเธอใช้ฟืนทั้งที่ร้านและที่บ้าน

"หาถังแก๊สไม่ได้มาเกือบ 4 สัปดาห์แล้ว" เธอกล่าว "ราคาฟืนก็ขึ้นเร็วมาก แล้วมันก็ไม่ใช่ทางออกระยะยาว ถ้าแก๊สยังขาดแคลนต่อ ก็ต้องกลับบ้านที่หมู่บ้าน (ในรัฐอุตตรประเทศ)"

ปุษปา เทวี (Pushpa Devi) เพื่อนบ้านของเธอบอกว่า อย่างน้อย "ที่บ้านเกิดไม่อดตาย" เพราะยังแบ่งข้าวกินกับญาติได้

ผู้เชี่ยวชาญมองว่าสถานการณ์ตอนนี้ "ยังรับมือได้"

"แต่ถ้าการอพยพกลับยังดำเนินต่อไป จะส่งผลกระทบอย่างมาก โดยเฉพาะกับวิสาหกิจขนาดกลาง เล็ก และรายย่อย โดยเฉพาะภาคที่ใช้แรงงานเข้มข้น เช่น ก่อสร้าง สิ่งทอ และอุตสาหกรรมการผลิต" อรวินด์ โกเอล (Arvind Goel) รองประธานคณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์ของสมาพันธ์อุตสาหกรรมอินเดีย (Confederation of Indian Industry) กล่าว

จากสำมะโนประชากรครั้งล่าสุดของอินเดียเมื่อปี พ.ศ. 2554 (2011) ประเทศมีแรงงานอพยพข้ามรัฐ 54 ล้านคน แต่นักวิเคราะห์บอกว่าตัวเลขจริงสูงกว่านั้นมากและน่าจะเพิ่มขึ้นหลายเท่าในช่วงหลายปีที่ผ่านมา การสำมะโนประชากรครั้งใหม่ที่ล่าช้ามานาน เพิ่งเริ่มต้นเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว

สำหรับแรงงานเหล่านี้ การเข้าถึงแก๊สหุงต้มเป็นเรื่องยุ่งยากอยู่แล้ว การจะได้ถัง LPG อย่างถูกกฎหมายในอินเดีย ครัวเรือนและธุรกิจต้องลงทะเบียนโดยใช้เอกสารประจำตัวและที่อยู่ แล้วจองถังแก๊สล่วงหน้าผ่านตัวแทนจำหน่ายที่ได้รับอนุญาต

แต่แรงงานอพยพในภาคนอกระบบมักไม่มีเอกสารที่ถูกต้องในเมืองที่พวกเขาอาศัยอยู่

"แรงงานอพยพย้ายที่อยู่บ่อย และไม่สามารถอัปเดตเอกสารได้ตลอด เจ้าของบ้านบางคนก็ไม่ยอมออกหลักฐานที่อยู่ให้ การทำเอกสารในเมืองที่พวกเขาอพยพไปจึงเป็นเรื่องยาก" ราเจช กุมาร (Rajesh Kumar) นักสหภาพแรงงานในนิวเดลีกล่าว

แรงงานเหล่านี้จำนวนมากพึ่งพาศูนย์นอกระบบที่ขายและเติมถังแก๊สขนาดเล็กกว่ามาตรฐาน 14.2 กิโลกรัม

แต่ตั้งแต่สงครามเริ่มต้น ศูนย์เหล่านี้หลายแห่งปิดตัว ขณะที่แห่งอื่น ๆ ขึ้นราคาเกือบ 4 เท่า คือราว 3,500 รูปี (ประมาณ 1,350 บาท) สำหรับถังแก๊สครัวเรือนทั่วไป และมากกว่า 1,600 รูปี (ประมาณ 620 บาท) สำหรับเติมถังขนาดเล็ก

"แรงงานอพยพส่วนใหญ่ที่มีรายได้น้อยนิดไม่มีกำลังจ่ายขนาดนั้น" ราเจช กุมาร กล่าว

ทางเลือกที่จำกัดก็เพิ่มความลำบาก

การหุงต้มด้วยฟืนหรือถ่านหินในห้องแคบ ๆ ในชุมชนแออัดนั้นไม่ปลอดภัย ระบบไฟฟ้าที่ใช้ร่วมกันในบ้านเหล่านี้ไม่รองรับเตาไฟฟ้าราคาถูก ส่วนรุ่นที่ปลอดภัยกว่าก็แพงเกินไป

สำหรับบางคน ความไม่แน่นอนทำให้ต้องตัดสินใจอย่างยากลำบากไปแล้ว

รามนเรศ ยาดาฟ (Ramnaresh Yadav) ขายรถสามล้อของเขาเมื่อ 2 สัปดาห์ก่อน ก่อนจะกลับบ้านที่หมู่บ้านใกล้เมืองฉปรา (Chhapra) รัฐพิหาร

"ผมดิ้นรนหาเลี้ยงครอบครัวด้วยรายได้ที่มีอยู่แล้ว แล้วก็เจอวิกฤตแก๊สขาดแคลนอีก ถ้าสถานการณ์ไม่ดีขึ้น อาจต้องย้ายลูก ๆ ไปเรียนโรงเรียนในหมู่บ้าน" เขาบอก BBC ทางโทรศัพท์

บางคนยังมีความหวังว่าสถานการณ์จะดีขึ้น

บริจ กุมาร (Brij Kumar) คนลากรถเข็นในนิวเดลี ที่เพิ่งกลับบ้านที่หมู่บ้านใกล้เมืองเดโอฆาร์ (Deoghar) รัฐฌาร์ขัณฑ์ (Jharkhand) บอกว่าเขาคาดว่าสิ่งต่าง ๆ จะดีขึ้นเมื่อความขัดแย้งสิ้นสุด

"แต่จนกว่าจะถึงวันนั้น ชีวิตก็จะเครียด โดยเฉพาะสำหรับคนอย่างพวกเรา"

#Trump #Iran #KhargIsland #StraitOfHormuz #OilCrisis #USNEWS #USA #UsNews #MiddleEastConflict #USMilitary #IranWar #OilPrices #IRGC #Hezbollah #Israel #Iraq #GulfCrisis #MojtabaKhamenei #EnergyMarket #GlobalSupplyDisruption #PeteHegseth #USNavy #RegionalWar #ทรัมป์ #อิหร่าน #เกาะคาร์ก #ช่องแคบฮอร์มุซ #วิกฤตน้ำมัน #สงครามตะวันออกกลาง #กองทัพสหรัฐ #สงครามอิหร่าน #ราคาน้ำมัน #กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติ #เฮซบอลเลาะห์ #อิสราเอล #อิรัก #วิกฤตอ่าวเปอร์เซีย #คาเมเนอี #ตลาดพลังงาน #พลังงานโลก #เฮกเซธ #กองทัพเรือสหรัฐ #สงครามภูมิภาค